Op een verpakking staat “25% van de referentie-inname”. De Gezondheidsraad noemt soms een ander getal. En in de volksmond heet het allemaal ‘ADH’. Geen wonder dat het verwarrend is. In dit artikel lees je wat RI, ADH en AI betekenen, waarom ze kunnen verschillen en welke waarde wij op deze site waar gebruiken.
Wat is de referentie-inname (RI)?
De referentie-inname is één vast getal per vitamine of mineraal, bedoeld voor een gemiddelde volwassene. Het staat in de Europese wet voor etikettering van levensmiddelen (verordening 1169/2011). Fabrikanten moeten het percentage op het etiket met deze waarde berekenen. Zo kun je producten in de hele EU met elkaar vergelijken.
De RI is een rekenmaat, geen persoonlijk advies. Er wordt geen rekening gehouden met je leeftijd, je geslacht of bijvoorbeeld een zwangerschap. De waarden zijn bovendien al sinds 2008 niet meer aangepast.
Waarom heet het op de verpakking vaak ‘ADH’?
Vroeger heette deze etiketwaarde in het Nederlands ‘aanbevolen dagelijkse hoeveelheid’, kortweg ADH. Sinds eind 2014 is de officiële term referentie-inname. Toch kom je ‘ADH’ nog vaak tegen, bijvoorbeeld op supplementen, in reclame en in gesprekken. Bedoelt iemand de ADH van een etiket, dan gaat het eigenlijk om de referentie-inname. Dat is iets anders dan de ADH van de Gezondheidsraad.
Wat is de ADH van de Gezondheidsraad?
De Gezondheidsraad stelt voedingsnormen op voor Nederland. Die zijn gebaseerd op recent wetenschappelijk onderzoek en sluiten grotendeels aan bij de Europese voedingsautoriteit EFSA. De normen verschillen per leeftijd, geslacht en levensfase. Een kind van zes heeft nu eenmaal iets anders nodig dan een vrouw van zestig.
Een ADH van de Gezondheidsraad is de hoeveelheid waarmee vrijwel iedereen in een groep genoeg binnenkrijgt, namelijk 97,5 procent. Voor de meeste mensen is de werkelijke behoefte dus wat lager.
En wat is een adequate inname (AI)?
Soms is er te weinig onderzoek om een ADH te berekenen. Dan geeft de Gezondheidsraad een adequate inname (AI): een hoeveelheid waarvan je mag aannemen dat die voldoende is. Selenium is een voorbeeld. De 70 microgram per dag voor volwassenen is een AI. Ook voor onder meer kalium, magnesium, jodium en vitamine K geldt een AI. Voor jou als lezer werkt een AI in de praktijk hetzelfde: het is een richtlijn voor hoeveel je per dag nodig hebt.
Waar verschillen de RI en de Gezondheidsraad?
Bij veel voedingsstoffen liggen de waarden dicht bij elkaar. Soms is het verschil wel groot. Deze tabel laat de belangrijkste zien.
| Voedingsstof | Referentie-inname (etiket) | Gezondheidsraad, volwassenen |
| Vitamine D | 5 µg | 10 µg (70 jaar en ouder: 20 µg) |
| Selenium | 55 µg | 70 µg (AI) |
| Foliumzuur/folaat | 200 µg | 300 µg |
| Kalium | 2000 mg | 3500 mg (AI) |
| Calcium | 800 mg | 950 mg (vrouwen 50–69 jaar: 1100 mg) |
| Magnesium | 375 mg | mannen 350 mg, vrouwen 300 mg (AI) |
| IJzer | 14 mg | mannen 11 mg, vrouwen tot 50 jaar 16 mg |
| Zink | 10 mg | mannen 9 mg, vrouwen 7 mg |
| Vitamine C | 80 mg | 75 mg |
| Vitamine B12 | 2,5 µg | 2,8 µg |
| Jodium | 150 µg | 150 µg (AI) |
Gezondheidsraad: waarden voor volwassenen van 18 tot 70 jaar, calcium vanaf 25 jaar. Bron: Voedingscentrum, Aanbevelingen vitamines, mineralen en spoorelementen (2025). Referentie-innames: verordening (EU) 1169/2011, bijlage XIII.
Wat betekent dit voor jou?
- 100% van de RI is niet altijd genoeg. Een voedingsmiddel met 100% van de RI aan selenium levert 55 microgram. Dat is minder dan de 70 microgram die de Gezondheidsraad adviseert.
- Kijk bij supplementen naar het aantal microgram of milligram. Een vitamine D-supplement met 100% RI bevat 5 microgram. Dat is de helft van wat de Gezondheidsraad volwassenen adviseert.
- Wil je weten wat jij nodig hebt? Kijk dan naar de normen van de Gezondheidsraad voor jouw leeftijd en levensfase. Die vind je op onze pagina’s Hoeveel heb ik nodig?
Hoe doet het Vitamine Informatiebureau het?
We gebruiken beide waarden, elk voor een eigen doel:
- In de tabellen ‘Waar zit het in?‘ rekenen we met de referentie-inname. Zo kun je onze percentages direct vergelijken met die op een verpakking. Het is één vaste waarde, dus je hoeft geen doelgroep te kiezen. En het is dezelfde maatstaf die de wet gebruikt om te bepalen of een product ‘bron van’ of ‘rijk aan’ een vitamine of mineraal mag heten.
- Uitzondering: vitamine D. Hier rekenen we met de 10 microgram van de Gezondheidsraad. De RI van 5 microgram is maar de helft van het advies, en zou een te rooskleurig beeld geven.
- Op de pagina’s ‘Hoeveel heb ik nodig?’ en bij de voedingsstoffen volgen we de Gezondheidsraad. Daar gaat het om jouw persoonlijke behoefte.
Onder elke tabel staat welke waarde we hebben gebruikt. Zo weet je altijd waar een percentage op gebaseerd is.
Samengevat
- De referentie-inname (RI) is de vaste rekenwaarde van het etiket. Op verpakkingen en in de volksmond heet die vaak nog ADH.
- De ADH of AI van de Gezondheidsraad is het advies voor jouw leeftijd, geslacht en levensfase.
- Wij gebruiken de RI voor percentages in tabellen, behalve bij vitamine D, en de Gezondheidsraad voor wat je nodig hebt.
Benieuwd of jij genoeg vitamines en mineralen binnenkrijgt? Doe de Vitaminetest. Je krijgt direct een gratis uitslag, en voor een persoonlijk advies kun je terecht bij Suzan Tuinier, voedingskundige en vitamine-expert.
Bronnen
- Verordening (EU) nr. 1169/2011, bijlage XIII: referentie-innames voor vitamines en mineralen.
- Gezondheidsraad. Voedingsnormen vitamines en mineralen voor volwassenen. Den Haag, 2018.
- Gezondheidsraad. Aanpassing kwalificatie voedingsnorm voor selenium. Den Haag, 2024.
- Voedingscentrum. Aanbevelingen vitamines, mineralen en spoorelementen. 2025.
- EFSA. Dietary Reference Values for nutrients. Summary report, 2017.
