Vitamine B11 (foliumzuur) is belangrijk voor de aanmaak van bloedcellen, de celdeling en de vroege ontwikkeling van het ongeboren kind. Een tekort kan leiden tot vermoeidheid, bloedarmoede en bij zwangeren tot een verhoogd risico op aangeboren afwijkingen.
Vitamine B11-tekort symptomen:
Bij een tekort aan foliumzuur kun je last krijgen van:
- Bloedarmoede (megaloblastaire anemie): vermoeidheid, bleke huid, kortademigheid, hartkloppingen
- Maag-darmklachten: diarree, misselijkheid, minder eetlust, gewichtsverlies, buikkrampen, ontsteking van de tong
- Neurologische en psychische klachten: geïrriteerdheid, vergeetachtigheid, concentratieproblemen, paranoïde of vijandig gedrag
- Haaruitval
- Zenuwschade aan de oogzenuw
- Bij zwangerschap: hoger risico op open ruggetje en andere geboorteafwijkingen
- Bij kinderen: groeistoornissen
Oorzaken van een vitamine B11-tekort:
- Onvoldoende inname via voeding
Een tekort kan voorkomen bij mensen die weinig groente, fruit, volkorenbrood- of pasta of peulvruchten eten, zoals linzen en bonen.
- Geen supplementgebruik bij zwangerschap of kinderwens
Als je een kinderwens hebt, is het erg belangrijk om extra foliumzuur te nemen. Begin 4 weken voor de bevruchting met het slikken van een supplement met 400 microgram foliumzuur en ga door tot week 10. Zonder supplement loopt je baby kans op geboorteafwijkingen, zoals een open ruggetje. - Verhoogde behoefte bij borstvoeding
Ook als je borstvoeding geeft, heb je meer foliumzuur nodig. Dit haal je uit je voeding. Je hoeft dan geen supplement meer te nemen.
- Alcoholgebruik
Alcohol verstoort de opname van foliumzuur en verhoogt het verlies via de urine.
- Gebruik van bepaalde medicijnen
Sommige medicijnen, zoals metformine of bepaalde epilepsiemedicatie, remmen de opname of verwerking van foliumzuur. - Een vitamine B12-tekort
Een tekort aan vitamine B12 kan leiden tot een foliumzuurtekort.
Wie loopt extra risico op een vitamine B11-tekort?
Een tekort komt vaker voor bij:
- Zwangeren en vrouwen met een kinderwens (zonder supplement);
- Volwassen vrouwen hebben een lage inname van folaat (volgens de laatste Voedselconsumptiepeiling);
- Ouderen, zowel thuiswonend als in verpleeghuizen;
- Mensen die een maagverkleining hebben gehad;
- Alcoholisten en rokers;
- Mensen met darmziekten, zoals de ziekte van Crohn.
Normale bloedwaarde
Foliumzuur kan worden gemeten in het serum of in de rode bloedcellen. In het serum is de normaalwaarde 10-40 nmol/L. Wanneer het in de rode bloedcellen wordt gemeten, is de normaalwaarde 390-1.560 nmol/L.
Wat kun je doen?
Gebruik dagelijks meer producten waar foliumzuur in zit. Denk hierbij aan producten zoals groene bladgroenten (spinazie, andijvie), sinaasappel, citroen, grapefruit, volkorenbrood en linzen en bonen. Voor vrouwen met een kinderwens wordt een supplement geadviseerd van dagelijks 400 microgram foliumzuur.
Check meer bronnen van foliumzuur bij ‘Waar zit het in?‘
Hoe voorkom je een vitamine B11-tekort?
Als je genoeg groente, fruit en volkorenbrood eet kun je een tekort voorkomen.
Heb je een zwangerschapswens, dan is foliumzuur uit de voeding niet voldoende om de verhoogde behoefte rond de bevruchting te dekken. Het advies is om minimaal 4 weken voor de zwangerschap tot en met de 10e week van de zwangerschap dagelijks 400 microgram foliumzuur te slikken in een supplement.
Check jouw behoefte bij ‘Hoeveel heb ik nodig?‘
Veelgestelde vragen over vitamine B11-tekort
Wat zijn symptomen van foliumzuurtekort?
Je kunt je moe voelen, last hebben van duizeligheid, een bleke huid of concentratieproblemen. Dit komt vooral door bloedarmoede.
Waarom is foliumzuur belangrijk tijdens de zwangerschap?
Foliumzuur vermindert de kans op neuraalbuisdefecten zoals een open ruggetje bij je ongeboren baby. Daarom wordt extra inname voor en tijdens het begin van de zwangerschap geadviseerd.
Wat zijn goede bronnen van foliumzuur?
Groene bladgroenten, zoals spinazie en andijvie, sinaasappel en grapefruit, blauwe bessen, volkorenbrood, bonen en linzen bevatten veel foliumzuur.
Wat zijn de oorzaken van een foliumzuurtekort?
Een tekort aan foliumzuur kan ontstaan als je te weinig foliumzuurrijke producten eet, of als je lichaam het minder goed opneemt. Ook een verhoogde behoefte, bijvoorbeeld tijdens de zwangerschap, of het gebruik van bepaalde medicijnen kan een rol spelen. Ouderen en mensen met darmproblemen lopen extra risico.
