Geschreven door: Wouter Stap, tekstschrijver voeding en gezondheid
Beoordeeld door: Suzan Tuinier, vitamine-expert
Laatste update: 4 maart 2026
In het kort
Je nieren filteren afvalstoffen uit je bloed en helpen je bloeddruk regelen. Bij chronische nierschade werken je nieren al langere tijd minder goed (langer dan 3 maanden). In het begin merk je daar meestal niets van. Je arts ziet het vaak in je bloed of urine, bijvoorbeeld door eiwit in je urine of te veel afvalstoffen in je bloed. Als de nierschade erger wordt, kun je klachten krijgen zoals jeuk, misselijkheid, minder zin in eten, hoofdpijn en moeheid. Chronische nierschade geeft ook meer kans op hart- en vaatziekten.
Wanneer komt het voor?
Chronische nierschade komt vaker voor als je één of meer van deze dingen hebt, bent of doet:
- Hoge bloeddruk
- Diabetes
- Roken
- Een te hoog cholesterol
- Overgewicht
- Weinig beweging
- Vaak ongezond eten, zoals veel zout en veel ongezonde vetten
- Hogere leeftijd
- Slagaderverkalking
Soms komt nierschade door een nierziekte, zoals:
- Nierfilter-ontsteking
- Cystenieren (blaasjes met vocht in de nier)
Sommige medicijnen kunnen nierschade ook veroorzaken of erger maken. Dat geldt vooral voor ontstekingsremmende pijnstillers zoals diclofenac, ibuprofen en naproxen.
Supplementen bij chronische nierschade: wat is zinvol?
Supplementen kunnen chronische nierschade niet genezen. Soms kan een supplement wél helpen, maar vooral als je een tekort hebt. Overleg daarom altijd met je arts of apotheker voordat je iets gaat slikken. Dat is extra belangrijk bij nierschade, omdat je lichaam sommige stoffen en medicijnen anders verwerkt.
Vitamine D
Wat is het?
Vitamine D helpt je lichaam om calcium op te nemen en is belangrijk voor je botten.
Waarom genoemd bij chronische nierschade?
Je nieren helpen om vitamine D actief te maken in je lichaam. Bij chronische nierschade kan dat minder goed werken. Daardoor kun je een vitamine D-tekort krijgen. Als je nieren minder goed werken, kan ook de balans van calcium en fosfaat veranderen. Dat kan op de lange termijn zorgen voor zwakkere botten.
Wat kun je doen?
Vitamine D slik je niet om je nierschade te stoppen. Het kan wel zinvol zijn als je een tekort hebt. Bespreek met je arts of het nodig is om een bloedtest te doen. Als je een tekort hebt, kun je meestal gewone vitamine D (colecalciferol) gebruiken. Soms adviseert je arts actieve vitamine D, zoals alfacalcidol of calcitriol. Dit kun je alleen op recept krijgen.
Alternatief advies
Alternatieve experts adviseren soms hogere doseringen vitamine D, vaak 25 tot 75 microgram per dag. Dit is een algemeen alternatief advies en niet specifiek voor mensen met Chronische nierschade.
Let op
Gebruik geen hoge doseringen vitamine D op eigen initiatief. Vertel je arts of apotheker altijd welke vitamine D je gebruikt en hoeveel, zeker als je ook medicijnen gebruikt.
Ijzer
Wat is het?
IJzer helpt je lichaam om rode bloedcellen te maken. Rode bloedcellen brengen zuurstof naar je spieren en organen.
Waarom genoemd bij chronische nierschade?
Bij chronische nierschade komt bloedarmoede vaker voor, vooral als je nierfunctie verder daalt. Je kunt dan bijvoorbeeld sneller moe zijn en minder conditie hebben. Daarom kijkt je arts bij (verdenking op) bloedarmoede ook of je genoeg ijzer op voorraad hebt. Soms controleert je arts ook foliumzuur en vitamine B12, omdat een tekort aan deze vitamines ook bloedarmoede kan geven.
Wat kun je doen?
Heb je klachten die kunnen passen bij bloedarmoede? Dan kan je arts bloedonderzoek doen. Als je bloedarmoede hebt én te weinig ijzer, kan je arts ijzer adviseren. Dat kan in de vorm van tabletten, of soms via een infuus.
Alternatief advies
Ook alternatieve experts adviseren extra ijzer bij bloedarmoede. Dit is tijdelijk en maximaal 125 mg per dag.
Let op
Neem niet zelf ijzersupplementen. Te veel ijzer is ook niet goed. Je arts kijkt daarom naar je bloedwaarden en kiest wat bij jou past.
Mineralen waar je op moet letten
Bij chronische nierschade kunnen je nieren sommige stoffen minder goed regelen. Daardoor kunnen mineralen in je bloed te hoog worden. Je arts controleert dit met bloedonderzoek. Soms krijg je ook dieetadvies of wordt je medicatie aangepast.
Natrium (zout)
Wat is het?
Natrium is een mineraal dat in zout zit. Het helpt bij de balans van vocht in je lichaam.
Waarom genoemd bij chronische nierschade?
Als je nieren minder goed werken, kan je lichaam makkelijker vocht vasthouden. Met veel zout houd je nog meer vocht vast. Daardoor stijgt je bloeddruk. Een hoge bloeddruk kan nierschade erger maken. Zout kan er ook voor zorgen dat sommige bloeddrukmedicijnen minder goed werken.
Wat kun je doen?
Probeer maximaal 6 gram zout per dag te nemen. Kook met verse producten en voeg geen zout toe. Gebruik kruiden, knoflook, ui of gember voor smaak. Eet minder chips, kant-en-klare maaltijden en zoute sauzen.
Kalium
Wat is het?
Kalium is een mineraal dat belangrijk is voor je spieren en je hart. Normaal filteren je nieren het overtollig kalium en plas je dit uit.
Waarom genoemd bij chronische nierschade?
Bij chronische nierschade kunnen je nieren kalium soms minder goed kwijt. Dan kan kalium in je bloed te hoog worden. Dat kan gevaarlijk zijn voor je hartritme. Sommige medicijnen kunnen kalium ook verhogen.
Wat kun je doen?
Je arts kan je kalium meten met bloedonderzoek. Dat gebeurt extra vaak als je medicijnen gebruikt die kalium kunnen verhogen. Is je kalium te hoog? Dan krijg je soms het advies om minder kalium via je voeding te nemen. Een diëtist kan je helpen met keuzes die bij jou passen.
Let op
Ga niet zelf een kaliumbeperkt dieet volgen, maar doe dit alleen op advies van je arts en onder begeleiding van een diëtist.
Fosfaat (fosfor)
Wat is het?
Fosfaat is een mineraal dat onder andere in je botten zit. Normaal filteren je nieren dit uit het bloed en plas je de overtollige hoeveelheid fosfaat uit.
Waarom genoemd bij chronische nierschade?
Bij chronische nierschade kunnen je nieren fosfaat minder goed uitplassen. Dan kan fosfaat in je bloed stijgen. Bij nierschade kan ook de balans met calcium en vitamine D veranderen. Als het calcium in je bloed daalt, maakt je lichaam extra parathormoon (PTH) aan. Dat hormoon kan calcium en fosfaat uit je botten vrijmaken. Daardoor kunnen je botten op de lange termijn zwakker worden.
Wat kun je doen?
Je arts kan fosfaat meten met bloedonderzoek. Is fosfaat te hoog? Dan helpt het vaak om minder fosfaat via je voeding te nemen. Een diëtist kan je daarbij begeleiden.
Let op
Volg dieetadvies alleen als je arts of diëtist dit met je bespreekt. Het hangt af van je bloedwaarden.
Calcium (kalk)
Wat is het?
Calcium is een bouwstof voor je botten. Je lichaam gebruikt calcium ook voor je spieren en zenuwen.
Waarom genoemd bij chronische nierschade?
Bij chronische nierschade kan de balans tussen calcium en fosfaat veranderen. Ook kunnen je nieren vitamine D minder goed actief maken. Dan neemt je lichaam soms minder calcium op. Daardoor kan calcium in je bloed te laag worden en kan het parathormoon (PTH) stijgen. Dit hormoon wordt geproduceerd door je bijschildklieren en is belangrijk voor het reguleren van de calciumspiegel in het bloed. Je arts let ook op dat calcium niet te hoog wordt.
Wat kun je doen?
Je arts kan calcium meten met bloedonderzoek. Bespreek de uitslagen en het advies met je arts, zeker als je waarden afwijken.
Let op
Ga niet zelf meer of minder calcium nemen. Wat verstandig is, hangt af van je bloedwaarden en je behandeling.
Disclaimer
Deze informatie is bedoeld als algemene uitleg en vervangt geen persoonlijk medisch advies. Stop niet op eigen initiatief met medicijnen en gebruik supplementen niet als vervanging van een behandeling die je met je zorgverlener hebt afgesproken. Bespreek twijfel, bijwerkingen of klachten met je huisarts, apotheker of behandelaar.
