Mineralen

Selenium

Selenium ondersteunt je afweer, vruchtbaarheid en schildklier. Ontdek waar het in zit, hoeveel je nodig hebt en waarom te veel ook schadelijk kan zijn.

Beoordeeld door: Suzan Tuinier, voedingskundige en vitamine-expert
Laatste update: 
17 november 2026

Selenium is een spoorelement dat je lichaam nodig heeft, maar slechts in kleine hoeveelheden. Je haalt het uit je voeding, want zelf kan je lichaam het niet aanmaken. Als je gezond en gevarieerd eet, krijg je er meestal genoeg van binnen.

Heb je een seleniumsupplement nodig?

Meestal niet. Selenium zit in veel gewone voedingsmiddelen, zoals vlees, vis, eieren, zuivel en brood. In Nederland komt een tekort zelden voor.

  • Volwassenen hebben 70 µg per dag nodig (Gezondheidsraad).
  • De veilige bovengrens is 255 µg per dag (EFSA).
  • Neem een supplement alleen in overleg met je arts of diëtist.

Waar is selenium goed voor? 

Selenium is onder meer nodig om je cellen te beschermen tegen oxidatieve schade.

Daarnaast ondersteunt het:

  • Je immuunsysteem
  • Een normale werking van de schildklier en de aanmaak van schildklierhormonen
  • Het behoud van mannelijke vruchtbaarheid
  • De productie en beweeglijkheid van zaadcellen
  • De conditie van je haar en nagels

Waar zit selenium in? 

Selenium komt van nature voor in veel voedingsmiddelen. Bronnen van selenium zijn vooral: 

  • Volkorenbrood, zilvervliesrijst en andere granen 
  • Vlees en eieren
  • Vis zoals tonijn, sardines en zalm
  • Melk, yoghurt en kaas
  • Noten, vooral paranoten

Let op met paranoten: ze zijn zeer rijk aan selenium. Eén tot twee noten per dag is voldoende. Als je veel paranoten eet kun je te veel selenium binnenkrijgen, wat schadelijk is voor je gezondheid. 

De hoeveelheid selenium in plantaardige producten hangt af van het seleniumgehalte in de bodem. In Europa is dat doorgaans lager dan in bijvoorbeeld de Verenigde Staten. Granen bevatten meestal meer selenium dan groenten. 

In het overzicht Waar zit selenium in? zie je de beste bronnen per portie. 

Hoeveel selenium per dag heb je nodig? 

Voor volwassenen geldt een aanbevolen dagelijkse hoeveelheid (ADH) van 70 µg per dag. Bij kinderen en zwangeren gelden andere waarden.

Een overzicht van de seleniumbehoefte tijdens alle levensfasen is te vinden bij ‘Hoeveel heb ik nodig’. 

Symptomen bij een seleniumtekort 

Een tekort kan leiden tot een verminderde werking van de hartspier, spierzwakte, een verminderde weerstand en een verstoorde schildklierfunctie. In extreme gevallen, zoals bij ernstig tekort in bepaalde gebieden, kan het leiden tot de ziekte van Keshan, een aandoening van de hartspier. 

Oorzaken van een seleniumtekort 

Seleniumtekort komt zelden voor in Nederland, maar kan optreden bij eenzijdige voeding of bij mensen die langdurig afhankelijk zijn van voeding via een infuus zonder adequate suppletie. Ook in regio’s waar de bodem arm is aan dit mineraal kunnen tekorten vaker voorkomen.

Lees hier meer over een ‘seleniumtekort‘.

Selenium en je schildklier

Je schildklier heeft selenium nodig om schildklierhormonen te maken. Daarom wordt selenium vaak aangeraden bij schildklierproblemen, zoals de ziekte van Hashimoto. Er is onvoldoende bewijs dat seleniumsupplementen de klachten of het verloop van Hashimoto verbeteren. Heb je een schildklieraandoening? Bespreek supplementen dan altijd eerst met je arts.

Beschermt selenium tegen kanker of hart- en vaatziekten?

Er is gezocht naar een beschermend effect van seleniumsupplementen tegen kanker en hart- en vaatziekten. Een Cochrane-overzicht van de onderzoeken vond geen aanwijzingen voor zo’n effect. Wel zijn er aanwijzingen dat langdurig extra selenium de kans op diabetes type 2 kan vergroten.

Kun je te veel selenium binnenkrijgen? 

Ja, dat kan. Hoewel je lichaam maar een kleine hoeveelheid nodig heeft, kan een te hoge inname schadelijk zijn. Dit komt vooral voor bij langdurig gebruik van supplementen met een hoge dosering. Een teveel aan deze stof kan leiden tot klachten zoals haaruitval, broze nagels, huidklachten, en in ernstige gevallen zelfs zenuwschade.

De Europese Voedselveiligheidsautoriteit (EFSA) heeft daarom een bovengrens vastgesteld voor de veilige inname van selenium: 255 µg per dag voor volwassenen. Voor kinderen geldt een lagere grens.

Als je gezond en gevarieerd eet, is de kans op een teveel klein. Wees wel voorzichtig met supplementen die selenium bevatten, vooral als je ook andere bronnen van selenium gebruikt. En let op met paranoten: als je er een keer een handje van eet, is dat niet erg, maar doe dat niet elke dag.

Lees ook: Seleniumtekort: symptomen en oorzaken · Waar zit selenium in?

Veelgestelde vragen over selenium

Is seleen hetzelfde als selenium? 
Ja, selenium is de internationale (Engelse) naam voor seleen. In wetenschappelijke literatuur en op supplementen wordt vaak “selenium” gebruikt, maar het gaat om dezelfde stof.

Zijn paranoten een veilige bron van seleen? 
Paranoten bevatten extreem veel seleen. Eén noot kan al de hele aanbevolen dagelijkse hoeveelheid bevatten. Beperkt je dus tot 1 of 2 noten per dag.

Moet ik seleniumsupplementen nemen?
Voor de meeste mensen is een supplement niet nodig. Alleen bij een eenzijdig dieet of medische reden kan een arts of diëtist dit adviseren. Te veel seleen kan schadelijk zijn, dus wees voorzichtig. 

Helpt selenium bij Hashimoto?
Er is onvoldoende bewijs dat seleniumsupplementen de klachten of het verloop van Hashimoto verbeteren. Gebruik ze alleen in overleg met je arts.

Hoeveel selenium mag je maximaal per dag?
Volgens de EFSA is 255 µg per dag de veilige bovengrens voor volwassenen. Voor kinderen ligt die grens lager.

Hoeveel selenium heb je per dag nodig?
Volwassenen hebben volgens de Gezondheidsraad 70 µg selenium per dag nodig. Met gevarieerd eten haal je dat meestal.

Bronnen

  • EFSA Panel on Nutrition, Novel Foods and Food Allergens (NDA). (2023). Scientific opinion on the tolerable upper intake level for selenium. EFSA Journal, 21(1), 7704.
  • Vinceti M, et al. (2018). Selenium for preventing cancer. Cochrane Database of Systematic Reviews.
  • van Zuuren EJ, et al. (2013). Selenium supplementation for Hashimoto’s thyroiditis. Cochrane Database of Systematic Reviews.
  • Voedingscentrum. Seleen. voedingscentrum.nl
De Vitaminegids
Gratis: De VitaminegidsAlle vitamines en mineralen op een rij: waar ze goed voor zijn, waar ze in zitten en hoeveel je nodig hebt. Download de gids →

Gratis Vitaminetest · 3 minuten

Twijfel je of je genoeg binnenkrijgt?

Beantwoord een paar korte vragen over je voeding, leeftijd en klachten. Je ziet direct welke vitamines en mineralen bij jou als eerste aandacht verdienen. Onafhankelijk, zonder productadvies.

Doe de gratis Vitaminetest →

Ontwikkeld door Suzan Tuinier, voedingskundige en vitamine-expert. De uitslag is een indicatie, geen diagnose.

Paranoten, tonijn en gekookte eieren

Meer over de schrijver

Foto van Suzan Tuinier

Suzan Tuinier

Suzan Tuinier is voedingskundige, vitamine-expert en eigenaar van Nutrimedia. Ze is al jarenlang hét gezicht van het Vitamine Informatiebureau en inhoudelijk eindverantwoordelijk voor de informatie op vitamine-info.nl.

Wist je dat

Wist je dat de hoeveelheid selenium in granen sterk afhangt van de bodem waarin ze groeien? In Europa bevat tarwe vaak minder selenium dan tarwe uit de VS, vanwege verschillen in bodemkwaliteit.

Bekijk andere voedingsstoffen

Meer lezen?

Fenegriek ken je van kaas en kerrie, maar het wordt ook verkocht als supplement. Wat zegt onderzoek en waar let...
Zonnebloemolie, zonnebloempitten, amandelen en avocado
Vitamine E is een antioxidant. Benieuwd wat deze vitamine precies doet en waar het in zit? Lees snel verder!...
vitamine b1
Vitamine B1 was de eerste ontdekte B-vitamine. Waarom is deze ‘vitaminepionier’ vandaag de dag nog steeds zo belangrijk voor je...
Kipfilet, pinda's, tonijn en volkorenbrood
Vitamine B3 is goed voor je energieniveau, huid en zenuwstelsel. Benieuwd waar het in zit en hoeveel je nodig hebt?...