Vitamine E is een vetoplosbare vitamine. Het beschermt cellen tegen schade en is belangrijk voor spieren en zenuwen. Vers gras is veruit de beste bron. Paarden met weinig of geen weidegang krijgen daardoor soms te weinig binnen, vooral in de winter. Een gezond paard dat genoeg gras eet, heeft meestal geen extra vitamine E nodig.
Vitamine E voor je paard in het kort
- Een paard van 500 kilo heeft 500 tot 1.000 IE vitamine E per dag nodig.
- Vers gras bevat veel vitamine E. In opgeslagen hooi kan binnen een maand de helft verloren gaan.
- Natuurlijke vitamine E wordt beter opgenomen dan synthetische.
- Een langdurig tekort kan bijdragen aan spier- en zenuwziekten.
- Vitamine E is weinig giftig, maar heel hoge doses zijn niet zinvol voor een gezond paard.
- Een bloedtest laat zien of je paard een tekort heeft.
Waarom heeft je paard vitamine E nodig?
Vitamine E is een antioxidant. Het beschermt de celwanden tegen schade door vrije radicalen. Dat is vooral belangrijk voor spieren en zenuwen. Vitamine E speelt een rol bij:
- de spierfunctie en het herstel na inspanning
- het zenuwstelsel
- de afweer
- de vruchtbaarheid
Vitamine E werkt samen met selenium. Samen beschermen ze de cellen tegen oxidatieve schade.
Waar zit vitamine E in?
- Vers gras: veruit de beste bron.
- Luzerne: vooral vers of als goed bewaard hooi.
- Hooi en kuil: bevatten veel minder, door drogen en opslag.
- Krachtvoer, mineralenbrok en balancer: vaak verrijkt met vitamine E.
- Tarwekiemolie: bevat van nature veel vitamine E.
Vitamine E is kwetsbaar. Bij opslag van hooi en krachtvoer kan binnen een maand de helft verloren gaan. In de winter, of als je paard geen weidegang heeft, daalt de inname daardoor flink.
Hoeveel vitamine E heeft een paard nodig?
Voor volwassen paarden is de aanbevolen hoeveelheid 1 tot 2 IE per kilo lichaamsgewicht per dag (NRC, 2007). Voor een paard van 500 kilo is dat 500 tot 1.000 IE per dag. Dat is de totale hoeveelheid uit gras, ruwvoer, krachtvoer en supplementen samen. Het hogere eind geldt onder meer voor paarden in training.
Meer kan nodig zijn bij:
- zwaar en langdurig werk, zoals endurance
- paarden zonder weidegang
- een rantsoen met extra olie, zoals lijnzaadolie. Een richtlijn is 1 tot 1,5 IE extra per milliliter olie.
- paarden met spier- of zenuwproblemen, op advies van de dierenarts
Voor een gezond paard dat al genoeg binnenkrijgt, lijkt extra vitamine E niet nodig. Bij een vastgesteld tekort geven dierenartsen vaak tijdelijk een veel hogere dosis, bijvoorbeeld 5.000 IE per dag. Doe dat alleen in overleg.
Natuurlijke of synthetische vitamine E?
Er zijn twee vormen:
- Natuurlijke vitamine E: RRR-alfa-tocoferol, op het etiket ook wel d-alfa-tocoferol.
- Synthetische vitamine E: all-rac-alfa-tocoferol of dl-alfa-tocoferol, vaak als acetaat. Goedkoper, maar minder goed opneembaar.
In onderzoek gaf natuurlijke vitamine E ongeveer twee keer hogere bloedwaarden dan synthetische. Bij een hoge dosis natuurlijke vitamine E steeg ook het gehalte in het hersenvocht. Bij synthetische vitamine E gebeurde dat niet. Bij een tekort of een zenuwaandoening adviseren dierenartsen daarom vaak de natuurlijke vorm, soms als wateroplosbare vloeistof.
Symptomen van een vitamine E-tekort
Een tekort kan zich uiten in:
- spierzwakte, stijfheid of spiertrillingen
- minder prestaties en trager herstel
- een minder goed werkende afweer
Een langdurig tekort hangt samen met ernstige aandoeningen:
- EMND (equine motor neuron disease): een zenuwziekte bij volwassen paarden, na lange tijd te weinig vitamine E. Vaak gaat het om paarden zonder weidegang.
- eNAD/EDM: een erfelijke zenuwziekte bij jonge paarden. Een tekort maakt de ziekte erger.
- Spierziekte door een tekort aan vitamine E.
- Witte spierziekte bij veulens, samen met een tekort aan selenium.
Niet elk paard met een laag gehalte krijgt klachten. Aanleg en de duur van het tekort spelen mee.
Bloedtest op vitamine E
Je dierenarts kan alfa-tocoferol in het bloed meten. Een waarde van 2 µg/mL of hoger in serum geldt bij de meeste laboratoria als voldoende. Daaronder is er waarschijnlijk een tekort. De waarde schommelt, dus soms is een tweede meting nodig.
Kan je paard te veel vitamine E krijgen?
Vitamine E hoopt zich, anders dan andere vetoplosbare vitamines, niet op tot een giftig niveau. Toch is meer niet beter. Meer dan 1.000 IE per kilo droge stof in het rantsoen wordt afgeraden. Bij gezonde paarden in training kon tien keer de normale behoefte de opname van bètacaroteen verlagen. Bètacaroteen is de voorloper van vitamine A. Geef hoge doses dus alleen op advies van je dierenarts.
Wanneer naar de dierenarts?
Ga naar je dierenarts als je paard spierzwakte, spiertrillingen of spierverlies heeft. Of als het opvallend veel ligt, struikelt of onhandig beweegt. Zeker als je paard weinig of geen vers gras krijgt. Een bloedtest kan dan een tekort aantonen. Begin niet zelf met hoge doses voordat je dierenarts heeft gekeken.
Veelgestelde vragen over vitamine E voor je paard
Hoeveel vitamine E geef ik mijn paard per dag?
Een paard van 500 kilo heeft 500 tot 1.000 IE per dag nodig, uit voer en supplementen samen. Meer is alleen nodig in bijzondere situaties, in overleg met je dierenarts.
Heeft mijn paard in de winter extra vitamine E nodig?
Mogelijk. Zonder vers gras daalt de inname flink, want hooi bevat veel minder. Kijk op het etiket van krachtvoer en mineralenbrok hoeveel erin zit. Laat bij twijfel het bloed testen.
Hoe weet ik of mijn paard een vitamine E-tekort heeft?
Alleen een bloedtest geeft zekerheid. Een waarde van 2 µg/mL alfa-tocoferol of hoger in serum geldt als voldoende.
Is natuurlijke vitamine E beter dan synthetische?
Natuurlijke vitamine E wordt beter opgenomen. In onderzoek gaf het ongeveer twee keer hogere bloedwaarden dan synthetische vitamine E.
Kan ik vitamine E combineren met selenium?
Ja, ze werken samen. Let wel op hoeveel selenium je paard al krijgt uit krachtvoer en mineralenbrok. Te veel selenium is giftig.
Meer lezen over supplementen voor dieren? Kijk in de dierensectie.
Bronnen
- Kentucky Equine Research. Vitamin E in Equine Nutrition: Three Questions. Kentucky Equine Research, z.j.
- Kentucky Equine Research. Measurement of Serum Vitamin E Concentration in Clinical Cases (over Vanschandevijl et al., 2008). Kentucky Equine Research, z.j.
- Crandell K. Add Vitamin E to High-Fat Horse Diets. Kentucky Equine Research, z.j.
- Liburt NR. Nutritional Diseases of Horses and Other Equids. MSD Veterinary Manual, 2026.
- Thunes C. Supplementing Selenium. The Horse, 2024.




