Lijnzaad, lijnzaadolie of visolie in de voerbak: veel paardeneigenaren geven omega-3. Bijvoorbeeld voor een glanzende vacht, bij zomereczeem of voor soepele gewrichten. Omega-3-vetzuren zijn inderdaad belangrijk. Maar een paard dat veel vers gras eet, krijgt er al flink wat van binnen. En niet elke omega-3 werkt hetzelfde. Voor de meeste claims is het bewijs nog beperkt.
Omega-3 voor je paard in het kort
- Omega-3 is een groep vetzuren. ALA zit in gras en lijnzaad. EPA en DHA zitten in visolie en algenolie.
- Vers gras bevat ongeveer drie keer meer omega-3 dan omega-6.
- Een paard zet ALA nauwelijks om in EPA en DHA. Lijnzaad verhoogt EPA en DHA in het bloed niet.
- Er is geen officiële aanbevolen hoeveelheid omega-3 voor paarden.
- Er zijn aanwijzingen voor effect bij luchtwegproblemen, zomereczeem en artrose. De studies zijn wel klein.
Wat is omega-3?
Omega-3-vetzuren zijn meervoudig onverzadigde vetzuren. Ze zijn onderdeel van celwanden en spelen een rol bij ontstekingsreacties. Voor je paard zijn deze belangrijk:
- ALA (alfa-linoleenzuur). Zit in gras, hooi, lijnzaad en camelina-olie.
- EPA en DHA. Zitten in visolie. Algenolie levert vooral DHA.
De Amerikaanse National Research Council (NRC, 2007) heeft een norm voor linolzuur, een omega-6-vetzuur: 0,5 procent van de droge stof in het rantsoen. Voor omega-3 is er geen norm.
Waar zit omega-3 in?
Vers gras is de belangrijkste natuurlijke bron. Gras bevat ongeveer drie keer meer omega-3 dan omega-6. Bij het drogen tot hooi gaat een deel van het vet verloren. Hooi bevat nog ongeveer twee keer zoveel omega-3 als omega-6. Krachtvoer op basis van granen bevat juist relatief veel omega-6. Hoe meer krachtvoer je paard krijgt, hoe meer de balans naar omega-6 verschuift.
Wil je extra omega-3 geven? Dit zijn de bekendste bronnen:
- Lijnzaad en lijnzaadolie. Rijk aan ALA. Veel gebruikt en betaalbaar.
- Camelina-olie. Ook een plantaardige bron van ALA.
- Visolie. Bevat EPA en DHA.
- Algenolie. Bevat vooral DHA. Een plantaardig alternatief voor visolie.
Hennepzaadolie bevat ook ALA. Doet je paard mee aan FEI-wedstrijden? Dan is CBD uit hennep een verboden stof. Hennepzaadolie bevat meestal maar weinig CBD. Toch kies je voor een wedstrijdpaard veiliger een andere olie.
Lijnzaad of visolie?
Dat hangt af van wat je wilt geven. Een paard zet ALA nauwelijks om in EPA en DHA. In een studie kregen jonge paarden 70 dagen lijnzaad of visolie, met dezelfde hoeveelheid omega-3. Alleen visolie verhoogde EPA en DHA in het bloed. Bij merries gaf een mengsel van algen- en visolie meer EPA en DHA in bloed en spieren. Lijnzaad deed dat niet. Wil je EPA en DHA geven, dan heb je dus vis- of algenolie nodig. Lijnzaad levert wel ALA.
Wat doet omega-3 bij een paard?
Er zijn veel claims, maar weinig grote studies. Dit laat onderzoek tot nu toe zien:
- Luchtwegen. Paarden met astma (vroeger vaak dampigheid of COPD genoemd) kregen acht weken stofarm voer, met of zonder een DHA-supplement uit algen. De paarden met het supplement hoestten minder en hadden een betere longfunctie. Het supplement bevatte ook andere stoffen. Het effect is dus niet alleen aan DHA toe te schrijven.
- Zomereczeem. In een kleine studie met zes paarden die overgevoelig zijn voor knutten, gaf lijnzaad na 42 dagen een kleinere huidreactie bij een allergietest. Of paarden er in de praktijk minder jeuk van krijgen, is niet onderzocht.
- Gewrichten. Zestien paarden met artrose kregen 90 dagen omega-3. Het aantal witte bloedcellen in de gewrichtsvloeistof daalde. Ze liepen niet aantoonbaar minder kreupel.
- Huid en vacht. Een glanzende vacht wordt vaak genoemd. Goed onderzoek naar dit effect bij paarden ontbreekt.
Hoeveel omega-3 geef je een paard?
Er is geen officiële norm. In studies kregen paarden heel verschillende hoeveelheden:
- 1,5 gram DHA per dag uit algen, bij paarden met luchtwegproblemen.
- 1,8 of 3,6 gram EPA en DHA samen per dag uit visolie, bij gezonde volwassen paarden. Hoe meer ze kregen, hoe hoger het gehalte in het bloed.
- Ongeveer een halve kilo lijnzaad per dag voor een paard van zo’n 450 kilo, in de studie naar zomereczeem.
Volg de dosering op het etiket. Tel ook de omega-3 mee uit krachtvoer of een mineralenbrok met lijnzaad.
Kun je te veel omega-3 geven?
Bij gebruikelijke hoeveelheden lijkt omega-3 veilig. In een studie met jonge paarden verlaagde 60 milligram omega-3 per kilo lichaamsgewicht de vitamine E-status niet. Let wel op het totaal aan olie. Olie bevat veel energie, dus je paard kan er dik van worden. Geef je veel olie, bouw dat dan geleidelijk op. Bewaar olie koel en donker, want omega-3-vetzuren worden snel ranzig.
Wanneer naar de dierenarts?
Hoest je paard, ademt het zwaar of heeft het neusuitvloeiing? Ga dan naar de dierenarts. Dat geldt ook bij hevige jeuk, kale plekken of wondjes door schuren. Of als je paard kreupel loopt. Een doffe vacht of droge huid kan veel oorzaken hebben. Omega-3 is hooguit een aanvulling op de behandeling. Bij luchtwegproblemen zijn stofarm voer en een stofarme stal de basis. Bij zomereczeem is bescherming tegen knutten het belangrijkst.
Veelgestelde vragen over omega-3 voor je paard
Welke omega-3-bron is het beste voor mijn paard?
Dat hangt af van je doel. Lijnzaad en lijnzaadolie leveren ALA. Wil je EPA en DHA geven, dan heb je visolie of algenolie nodig. Een paard zet ALA nauwelijks om in EPA en DHA.
Helpt omega-3 bij zomereczeem?
Misschien een beetje. In een kleine studie gaf lijnzaad een kleinere huidreactie bij een allergietest. Of paarden er minder jeuk van krijgen, is niet onderzocht. Bescherming tegen knutten blijft het belangrijkst.
Heeft een paard in de wei extra omega-3 nodig?
Meestal niet. Vers gras bevat ongeveer drie keer meer omega-3 dan omega-6. Extra omega-3 is eerder een overweging bij een rantsoen met veel hooi en krachtvoer.
Hoeveel omega-3 geef je een paard per dag?
Er is geen officiële norm. Studies gebruikten bijvoorbeeld 1,5 tot 3,6 gram EPA en DHA per dag, of ongeveer een halve kilo lijnzaad. Volg de dosering op het etiket.
Wat is het verschil tussen omega-3, 6 en 9?
Omega-3 en omega-6 zijn meervoudig onverzadigde vetzuren. ALA (omega-3) en linolzuur (omega-6) moet een paard uit het voer halen. Uit omega-6 maakt het lichaam stoffen die ontsteking bevorderen, omega-3 remt die wat af. Omega-9 kan het lichaam zelf maken.
Meer lezen over supplementen voor dieren? Kijk in de dierensectie.
Bronnen
- National Research Council. Nutrient Requirements of Horses, 6th revised edition. National Academies Press, 2007 (geciteerd via secundaire bronnen).
- Vineyard KR, Warren LK, Kivipelto J. Effect of dietary omega-3 fatty acid source on plasma and red blood cell membrane composition and immune function in yearling horses. Journal of Animal Science, 2010.
- Effects of two different dietary sources of long chain omega-3 highly unsaturated fatty acids on incorporation into the plasma, red blood cell, and skeletal muscle in horses. Journal of Animal Science, 2012.
- Kentucky Equine Research. EPA and DHA in marine-derived oil reaches bloodstream of horses (bespreking van Pearson et al., Journal of Equine Veterinary Science, 2022). Kentucky Equine Research, z.j.
- Nogradi N, Couetil LL, Messick J, Stochelski MA, Burgess JR. Omega-3 fatty acid supplementation provides an additional benefit to a low-dust diet in the management of horses with chronic lower airway inflammatory disease. Journal of Veterinary Internal Medicine, 2015.
- O’Neill W, McKee S, Clarke AF. Flaxseed (Linum usitatissimum) supplementation associated with reduced skin test lesional area in horses with Culicoides hypersensitivity. Canadian Journal of Veterinary Research, 2002.
- Manhart DR, Scott BD, Gibbs PG, et al. The Professional Animal Scientist, 2009; 25:155-160 (besproken door Kentucky Equine Research in: Effects of omega-3 fatty acids for arthritis).
- White-Springer SH, Vineyard KR, Kivipelto J, Warren LK. Dietary omega-3 fatty acid supplementation does not impair vitamin E status or promote lipid peroxidation in growing horses. Journal of Animal Science, 2021.
- Thunes C. How much fat do horses need to eat? TheHorse.com, 2022.
- Thunes C. Fish oil as an omega-3 source for horses. TheHorse.com, 2020.
- Horse Sport. CBD and horses: where do we stand? Horsesport.com, z.j.




