De overgang is een fase waar alle vrouwen mee te maken krijgen. In deze periode verandert je hormoonhuishouding. Je lichaam maakt minder oestrogeen aan. Daardoor verandert je menstruatie en kun je overgangsklachten krijgen.
De overgang is de periode rondom je laatste menstruatie. Die laatste menstruatie heet de menopauze. Gemiddeld is die rond 51 jaar. De overgang kan beginnen tussen je 40e en 60e jaar. Klachten die vaak voorkomen zijn opvliegers, nachtelijk zweten, veranderingen in je cyclus en vaginale klachten, zoals droogheid of jeuk. De overgang is normaal, maar de klachten kunnen wel veel invloed hebben op je dagelijks leven.
Wat kun je zelf doen bij overgangsklachten?
Je kunt zelf al veel doen om klachten te verlichten:
- Beweeg elke dag, bijvoorbeeld wandelen, fietsen, zwemmen of dansen.
- Zorg voor een rustige en koele slaapkamer.
- Eet gezond en regelmatig, met groente, fruit en volkorenbrood.
- Eet bij veel bloedverlies extra ijzerrijk, zoals rundvlees, bonen en groene groenten.
- Neem de tijd bij seks, zodat je minder snel pijn hebt.
- Ga naar je huisarts als klachten je leven beperken.
Welke supplementen zijn zinvol?
Veel vrouwen zoeken naar supplementen bij overgangsklachten. Maar niet elk middel helpt. Voor vrouwen boven de 50 is één supplement wel duidelijk aanbevolen: vitamine D. Ook is het belangrijk om op je inname van calcium te letten.
Vitamine D
Vitamine D helpt je lichaam om calcium op te nemen. Dat is belangrijk, omdat je botten in en na de overgang vaak zwakker worden. Daardoor neemt het risico op osteoporose (botontkalking) toe.
Voor vrouwen boven de 50 is het aanbevolen om elke dag 10 microgram vitamine D te slikken. Neem niet meer dan 100 microgram per dag. Te veel vitamine D kan schadelijk zijn voor je nieren.
Calcium
Calcium is een mineraal dat belangrijk is voor sterke botten. Voor vrouwen van 51 tot en met 69 jaar is de aanbevolen hoeveelheid 1100 mg per dag.
Je haalt calcium uit voeding, zoals melk, yoghurt, kaas, bonen en groene groenten. Krijg je via eten te weinig calcium binnen, dan kan een supplement een aanvulling zijn. Neem niet meer dan 2500 mg calcium per dag. Te veel calcium kan nierstenen veroorzaken. Gebruik je medicijnen, zoals maagzuurremmers? Overleg dan met je arts of apotheker.
Hoe zit het met kruiden en plantaardige middelen?
Sommige vrouwen gebruiken supplementen met plantenstoffen of kruiden bij overgangsklachten. Denk aan fyto-oestrogenen, zilverkaars, rode klaver en salie. Daarbij is voorzichtigheid belangrijk.
Fyto-oestrogenen
Fyto-oestrogenen zijn stoffen uit planten die lijken op vrouwelijke hormonen. Ze zitten vooral in soja, zoals tofu, tempé en sojadrink. Bij sommige vrouwen kunnen ze zorgen voor iets minder opvliegers.
Het is prima om vaker soja te eten. Supplementen met fyto-oestrogenen worden niet aanbevolen. Ze kunnen bijwerkingen geven, zoals bloedverlies uit de vagina, verdikking van het baarmoederslijmvlies en problemen met de bloedstolling.
Zilverkaars
Zilverkaars zit in veel supplementen voor vrouwen in de overgang. Er is weinig bewijs dat het helpt bij opvliegers of nachtelijk zweten. Gebruik het daarom liever niet. Zilverkaars kan ook bijwerkingen geven, zoals pijnlijke borsten, vaginaal bloedverlies, spier- en gewrichtsklachten en maag- en darmklachten.
Rode klaver
Rode klaver wordt gebruikt in supplementen bij overgangsklachten. Het bevat fyto-oestrogenen. Uit onderzoek blijkt dat het mogelijk kan helpen bij nachtelijk zweten. Er is weinig bekend over mogelijke bijwerkingen.
Salie
Salie is een kruid dat je kunt gebruiken in gerechten of als thee. Het kan mogelijk helpen om minder vaak opvliegers te krijgen. Daarom zit het ook vaak in overgangssupplementen. Ook bij salie is weinig bekend over mogelijke bijwerkingen.
Wat kun je onthouden?
Tijdens de overgang verandert je hormoonhuishouding en daalt de hoeveelheid oestrogeen. Daardoor kun je klachten krijgen, zoals opvliegers, nachtzweten en vaginale droogheid. Met een paar simpele aanpassingen in je leefstijl kun je klachten verminderen. Ook kun je supplementen nemen. Vitamine D is sowieso aanbevolen voor vrouwen boven de 50. Bij kruidenmiddelen en andere supplementen is voorzichtigheid belangrijk, omdat het vaak onduidelijk is of ze echt helpen en omdat ze bijwerkingen kunnen geven.
Disclaimer
Deze informatie is bedoeld als algemene uitleg en vervangt geen persoonlijk medisch advies. Stop niet op eigen initiatief met medicijnen en gebruik supplementen niet als vervanging van een behandeling die je met je zorgverlener hebt afgesproken. Bespreek twijfel, bijwerkingen of klachten met je huisarts, apotheker of behandelaar.
Bronnen
- Franco OH, Chowdhury R, Troup J, et al. Use of Plant-Based Therapies and Menopausal Symptoms: A Systematic Review and Meta-analysis. JAMA. 2016;315(23):2554–2563. doi:10.1001/jama.2016.8012
- Leach MJ, Moore V. Black cohosh (Cimicifuga spp.) for menopausal symptoms. Cochrane Database of Systematic Reviews 2012, Issue 9. Art. No.: CD007244. DOI: 10.1002/14651858.CD007244.pub2.
- Moradi, M., Ghavami, V., Niazi, A., Shirvan, F. S., & Rasa, S. (2023). The effect of salvia officinalis on hot flashes in postmenopausal women: A systematic review and meta-analysis. International Journal of Community Based Nursing and Midwifery, 11(3), 169.
- Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG). (2022). Behandelrichtlijn de overgang.
- Thuisarts. (2023). Ik ben in de overgang.
- Thuisarts. (2025). Ik wil goed omgaan met klachten door de overgang.
