Wortelen zijn gezond voor je ogen – dat is echt geen fabel. Ze zijn rijk aan bètacaroteen, een provitamine die het lichaam kan omzetten in vitamine A. Ook vitamine C kan bijdragen aan gezonde ogen, zoals meerdere onderzoeken aantonen.
Vitamine C en ooggezondheid
Vitamine C speelt mogelijk een rol bij het goed functioneren van de zenuwcellen in het netvlies. Argentijnse onderzoekers gebruikten het netvlies van goudvissen (vergelijkbaar met dat van mensen) en zagen dat vitamine C zenuwcellen beschermt tegen schade. Dit is gunstig bij oogziekten zoals glaucoom.
Daarnaast bevat de ooglens van nature veel vitamine C, waarschijnlijk ter bescherming tegen oxidatieve schade door zonlicht. Bij ouderen daalt het vitamine-C-gehalte in het oogvocht. Een lage vitamine-C-status is geassocieerd met een hoger risico op staar (cataract). Suppletie of een hoge inname via voeding kan het risico op staar verlagen.
Vitamine C-rijke voedingsmiddelen zijn onder andere rode paprika, zwarte bessen, aardbeien en citrusfruit.
Vitamine A: essentieel voor goed zicht
Vitamine A ondersteunt het gezichtsvermogen op twee manieren:
- Via rodopsine in het netvlies: Vitamine A (retinol) wordt omgezet in 11-cis-retinal. Dit vormt samen met eiwitten het lichtgevoelige pigment rodopsine. Hierdoor kan het oog licht waarnemen. Bij een tekort ontstaat nachtblindheid.
- Voor de gezondheid van het hoornvlies: Retinoïnezuur (een vorm van vitamine A) is nodig voor het gezond houden van het hoornvlies en het bindvlies. Een tekort kan leiden tot verdroging, beschadiging en uiteindelijk blindheid (xeroftalmie).
Bij ernstige netvliesaandoeningen zoals retinitis pigmentosa blijkt langdurige suppletie met hoge doses vitamine A (onder medische begeleiding) het verlies van gezichtsvermogen te vertragen.
Vitamine A zit in lever, melk, margarine, halvarine en eidooier. Bètacaroteen, de plantaardige voorloper, komt voor in wortelen, spinazie, boerenkool, andijvie, mango en abrikozen.
Leeftijdsgebonden maculadegeneratie (LMD)
LMD is een oogaandoening waarbij de gezichtsscherpte afneemt, vooral bij ouderen. Het treft de ‘gele vlek’ (macula), het centrale deel van het netvlies waarmee je scherp ziet.
Uit grote studies blijkt dat een hoge inname van carotenoïden zoals luteïne, zeaxanthine en bètacaroteen het risico op LMD kan verlagen. Deze stoffen werken als antioxidanten en beschermen de ogen tegen schade. Voedingsmiddelen zoals eieren, spinazie, boerenkool, paprika, bramen en perziken zijn hier goede bronnen van.
Ook suppletie met vitamine C, E, zink en koper blijkt effectief in het vertragen van de progressie van LMD.
Geef je ogen wat ze nodig hebben
Goede voeding is belangrijk voor de gezondheid van je ogen. Vitamine A is nodig voor het zien in het donker en het gezond houden van het hoornvlies, terwijl vitamine C bijdraagt aan de bescherming van het netvlies en de ooglens. Voor wie goed wil blijven zien, loont het dus om dagelijks groente en fruit te eten, waaronder spinazie, wortelen, paprika’s en citrusfruit. Zo geef je je ogen elke dag de juiste bouwstoffen.
Bron
Calero CI, Calandra RS, Retamal MA, Etherton MR, Wu T, Bao J, et al. Allosteric modulation of retinal GABA receptors by ascorbic acid. J Neurosci. 2011 Jun 29;31(26):9672–82.
