Vitamine K is nodig voor een goede bloedstolling en voor de gezondheid van je botten. Voor pasgeboren baby’s is deze vitamine erg belangrijk. Ze hebben nog geen voorraad vitamine K opgeslagen, en nog niet genoeg darmbacteriën die deze vitamine aanmaken. Daarom krijgen baby’s na de geboorte altijd vitamine K-druppels.
Vitamine K-tekort symptomen
Bij baby’s met een ernstig tekort aan vitamine K kunnen bloedingen ontstaan, zoals een hersenbloeding. De volgende klachten kunnen dan optreden:
- Stuiptrekkingen (convulsies);
- Slecht drinken;
- Prikkelbaar of snel boos zijn;
- Braken of diarree;
- Koorts;
- Geen of trage reflexen;
- Bleke huid;
- Een bolle of gespannen fontanel (de zachte plek op het hoofd).
Een ernstig tekort tijdens de zwangerschap verhoogt de kans op het Binder-syndroom bij kinderen.
Bij volwassenen leidt een vitamine K-tekort tot een verminderde bloedstolling. Daardoor kun je eerder blauwe plekken of een bloedneus krijgen.
Oorzaken van een vitamine K-tekort
Een tekort aan vitamine K ontstaat meestal door één of meerdere van de volgende oorzaken:
- Weinig vitamine K bij de geboorte
Pasgeboren baby’s hebben een laag gehalte aan vitamine K, doordat de vitamine nauwelijks via de placenta wordt doorgegeven. Ook zit er weinig vitamine K in moedermelk en is de darmflora nog niet ontwikkeld. Zonder aanvulling lopen zij risico op ernstige bloedingen. - Langdurig gebruik van antibiotica
Bij volwassenen dragen bacteriën in de darmen bij aan de productie van vitamine K2. Bij langdurig antibioticagebruik of bij ziekten waarbij de darmflora is verstoord, kan deze interne aanmaak afnemen. - Chronisch alcoholgebruik
Alcohol remt de opname van vitamine K. Bij alcoholisten komen vaak tekorten voor. - Gebruik van bepaalde medicijnen
Behalve antibiotica, kunnen ook andere medicijnen de opname of werking van vitamine K tegenwerken. Dit geldt onder andere voor afslankpillen en bepaalde antistollingsmiddelen (vitamine K-antagonisten). - Voeding met te weinig vitamine K
Wie langdurig weinig groene groenten eet, krijgt minder vitamine K1 binnen. Als dit samengaat met andere risicofactoren, zoals ziekte of medicatie, kan een tekort ontstaan.
Wie loopt extra risico op een vitamine K tekort?
Een tekort komt vooral voor bij:
- Pasgeboren baby’s;
- Mensen die langdurig antibiotica (of sommige andere medicijnen) gebruiken;
- Mensen met bepaalde aandoeningen, zoals darm- of leverziekten;
- Alcoholisten.
Normale bloedwaarde
De normaalwaarde voor vitamine K1 is 0,8-5,3 nmol/L serum. De vitamine K2-status kan worden gemeten met een vingerprik: point of care test (POCT).
Wat kun je doen?
Eet meer producten met vitamine K, zoals spinazie, boerenkool, broccoli, spruitjes en plantaardige oliën.
Check meer bronnen van vitamine K bij ‘Waar zit het in?‘ en ontdek jouw behoefte bij ‘Hoeveel heb ik nodig?‘
Baby’s krijgen standaard vitamine K-druppels vanaf dag 8 na de geboorte. Als je baby borstvoeding krijgt, moet je de eerste 12 weken 150 microgram vitamine K-druppels geven.
Hoe voorkom je een vitamine K-tekort?
Zorg voor voldoende groene groenten in je dieet. Gebruik je langdurig antibiotica, antistollingsmiddelen of heb je een opnameprobleem? Bespreek je vitamine K-status dan met je arts.
Veelgestelde vragen over vitamine K-tekort
Waarom krijgen pasgeboren baby’s vitamine K-druppels?
Baby’s worden geboren met weinig vitamine K in hun lichaam. Ze halen het nauwelijks uit de placenta en de darmbacteriën die vitamine K aanmaken zijn nog niet actief. Zonder extra vitamine K hebben baby’s kans op ernstige bloedingen. Daarom krijgen ze na de geboorte standaard vitamine K-druppels.
Wat zijn de klachten van een vitamine K-tekort bij baby’s?
Bij een ernstig tekort kunnen baby’s last krijgen van bloedingen, zoals een hersenbloeding. Mogelijke signalen zijn stuiptrekkingen, slecht drinken, prikkelbaarheid, braken, een bleke huid en een bolle fontanel (de zachte plek op het hoofd). Dit komt gelukkig weinig voor als je baby vitamine K krijgt.
Kun je als volwassene ook een vitamine K-tekort krijgen?
Ja, maar het komt zelden voor. Een tekort ontstaat vooral bij mensen die langdurig antibiotica of bepaalde medicijnen gebruiken, veel alcohol drinken of een aandoening hebben waardoor vet of vitamines minder goed worden opgenomen.
Heb je een vitamine K-supplement nodig als volwassene?
Voor de meeste mensen is een supplement niet nodig. Gebruik je medicijnen die invloed hebben op vitamine K, zoals antistollingsmiddelen of antibiotica? Overleg dan met je arts of je extra vitamine K nodig hebt.
Hoe weet je of je een vitamine K-tekort hebt?
Bij volwassenen is een tekort lastig te herkennen zonder bloedonderzoek. Klachten kunnen zijn: sneller blauwe plekken, bloedneuzen of langdurig nabloeden. Bij twijfel kan een arts je bloedwaarde laten controleren.
