Vitamine C (ascorbinezuur) is belangrijk voor de weerstand, wondgenezing, aanmaak van bindweefsel en de opname van ijzer uit plantaardige voeding. Als je een vitamine C-tekort hebt, kun je je sneller moe voelen en is je weerstand minder. Een ernstig tekort kan leiden tot de ziekte scheurbuik.
Vitamine C-tekort symptomen:
Wanneer je niet genoeg vitamine C binnenkrijgt, kun je dat merken aan de volgende klachten:
- Vermoeidheid;
- Somberheid;
- Geïrriteerdheid;
- Een verminderde weerstand;
- Minder zin om fysiek actief te zijn;
- Verminderde eetlust en gewichtsverlies;
- Slecht slapen;
- Bloedarmoede door ijzertekort.
Een ernstig tekort leidt tot de ziekte scheurbuik. Symptomen van scheurbuik zijn:
- Bloedend tandvlees;
- Onderhuidse bloedingen.
Bij kinderen leidt een vitamine C-tekort tot een verstoorde botgroei en pijn in de botten.
Oorzaken van een vitamine C-tekort
Een tekort aan vitamine C ontstaat meestal door één of meerdere van de volgende oorzaken:
- Te weinig vitamine C in je voeding
Als je weinig groente en fruit eet, krijg je minder vitamine C binnen. Toch komt scheurbuik nog maar zelden voor in ontwikkelde landen. - Maaltijden die worden opgewarmd
Ouderen in instellingen, maar ook in de thuiszorg, krijgen vaak maaltijden die eerder zijn bereid en worden opgewarmd. Daarbij gaat veel vitamine C verloren. - Verhoogde behoefte bij zwangerschap en borstvoeding
Vrouwen die zwanger zijn of borstvoeding geven hebben een hogere vitamine C-behoefte en daardoor meer risico op een tekort. - Alcohol en roken
Zowel alcoholgebruik als roken heeft een negatief effect op de vitamine C-waarde in het bloed. Het vermindert de opname van vitamine C. Vooral zwangere vrouwen die roken of alcohol drinken lopen risico op een tekort. - Gebruik van bepaalde medicijnen
Sommige medicijnen beïnvloeden de opname of afbraak van vitamine C. Dat geldt onder andere voor hormonale anticonceptie, aspirine en sommige plaspillen.
Wie loopt er extra risico op een vitamine C-tekort?
Een tekort komt vooral voor bij:
- Mensen die weinig groente en fruit eten;
- Ouderen die een kant-en-klare warme maaltijd krijgen;
- Rokers en alcoholisten;
- Zwangerschap en borstvoeding;
- Te vroeg geboren baby’s;
- Baby’s, als de borstvoeding lang wordt bewaard in de koelkast of diepvries.
Normale bloedwaarde
Een normale bloedwaarde voor vitamine C is > 50 μmol/L. Bij een waarde < 11 μmol/L spreken we van een vitamine C-tekort.
Wat kun je doen?
Eet dagelijks groente en fruit, zoals paprika, kiwi, sinaasappel, aardbeien en broccoli. Bij een tekort kan een vitamine C-supplement helpen, maar als je gezond eet is dat meestal niet nodig.
Check meer bronnen van vitamine C bij ‘Waar zit het in?‘ en ontdek jouw behoefte bij ‘Hoeveel heb ik nodig?‘
Hoe voorkom je een vitamine C-tekort?
Eet dagelijks twee stuks fruit en 250 gram groente.
Tip: eet niet alleen groente bij de warme maaltijd, maar neem bijvoorbeeld ook rauwkost bij de lunch.
Veelgestelde vragen over vitamine C-tekort
Wat zijn de eerste tekenen van een vitamine C-tekort?
Je kunt je moe of futloos voelen. Soms voel je je ook somber of prikkelbaar. Ook kun je sneller een verkoudheid of griep krijgen, doordat je weerstand lager is. Deze klachten ontstaan meestal pas na langere tijd.
Wat is scheurbuik en komt het nog voor?
Scheurbuik is een ernstige vorm van vitamine C-tekort. Je krijgt dan onder andere bloedingen in de huid en het tandvlees. Uiteindelijk kunnen je tanden zelfs uitvallen. In Nederland komt het zelden voor, maar het kan optreden bij ernstige ondervoeding of een eenzijdig dieet.
Kan een vitamine C-tekort voorkomen bij baby’s?
Ja, vooral bij te vroeg geboren baby’s of bij baby’s die moedermelk krijgen die lang bewaard is. Ook baby’s van moeders met een vitamine C-tekort kunnen risico lopen. Bij jonge kinderen uit het zich soms in botpijn of een verstoorde botgroei.
Heb je extra vitamine C nodig als je rookt of drinkt?
Roken en alcoholgebruik verlagen de vitamine C-voorraad in je lichaam. Rook je of drink je regelmatig alcohol, dan heb je meer vitamine C nodig. Extra groente en fruit eten helpt. In sommige gevallen kan een supplement nuttig zijn.
Is het nodig om vitamine C-supplementen te gebruiken?
Voor de meeste mensen niet. Met een gezond en gevarieerd eetpatroon krijg je genoeg vitamine C binnen. Alleen bij een verhoogd risico of een tekort kan een supplement tijdelijk nodig zijn. Overleg bij twijfel met je arts of diëtist.
