Interactie tussen medicijnen, vitamines en kruiden  

Gebruik je medicijnen? Dan is het goed om te weten dat er een interactie kan zijn met vitamines. Sommige medicijnen kunnen een vitaminetekort veroorzaken. Andersom kunnen vitamines of supplementen de werking van medicijnen beïnvloeden. In dit artikel lees je welke combinaties vaak voorkomen en wat je kunt doen. 

Vitamine K en bloedverdunners

Bloedverdunners zoals acenocoumarol en fenprocoumon worden vaak gebruikt bij trombose of hartritmestoornissen. Deze medicijnen verlagen het risico op bloedstolsels door de werking van vitamine K te blokkeren. Vitamine K is namelijk nodig voor de aanmaak van stollingsfactoren in het bloed. 

Let op je voeding

Groene bladgroenten zoals spinazie, andijvie en boerenkool bevatten veel vitamine K. Je mag deze gewoon eten, maar varieer wel. Eet niet dagelijks grote hoeveelheden van één soort groente. 

Let op met supplementen

Supplementen met meer dan 100 microgram vitamine K kunnen de werking van bloedverdunners beïnvloeden. Overleg daarom altijd met je arts of apotheker als je een supplement met vitamine K gebruikt naast acenocoumarol of fenprocoumon. 

Nieuwe bloedverdunners: geen zorgen

Gebruik je een nieuwe antistollingsmedicatie, zoals rivaroxaban, apixaban of dabigatran? Dan hoef je je geen zorgen te maken over vitamine K. Deze medicijnen werken op een andere manier en worden niet beïnvloed door voeding of supplementen met vitamine K. 

Metformine en vitamine B12 

Metformine is een veelgebruikt medicijn bij diabetes type 2. Het kan op termijn de opname van vitamine B12 verlagen. Hierdoor ontstaat soms ongemerkt een tekort. 

Mogelijke klachten bij een vitamine B12-tekort 

Vermoeidheid, spierzwakte, tintelingen, geheugenproblemen en minder eetlust. Laat je B12-gehalte controleren als je metformine gebruikt. Bij een tekort kan een supplement helpen. Overleg hierover met je arts. 

Statines en vitamine D 

Statines verlagen het cholesterolgehalte. Een bekende bijwerking is spierpijn. Dit komt voor bij ongeveer 1 op de 10 gebruikers. 

Vitamine D-tekort door statines

Bij mensen met spierklachten door statines is vaak ook de vitamine D-waarde te laag. Na aanvulling met vitamine D verdwenen de klachten bij veel mensen. Laat je vitamine D-status controleren als je statines gebruikt en spierklachten hebt. Dat kan inzicht geven in een mogelijke oorzaak. 

Maagzuurremers, vitamine B12 en magnesium

• link naar andere artikelen

Andere veelvoorkomende wisselwerkingen 

Ook andere combinaties van supplementen en medicijnen kunnen effect hebben: 

• Plaspillen (diuretica): zorgen voor verlies van mineralen zoals kalium, magnesium, zink en B-vitamines via de urine. Dit kan leiden tot een tekort. 

• Calcium (uit voeding of supplementen): vermindert de opname van sommige medicijnen, zoals bepaalde antibiotica en schildkliermedicatie. Neem deze medicijnen op een ander moment dan melk, yoghurt of kaas. 

• Vitamine C in hoge doseringen (>1000 mg per dag): kan de werking van bloedverdunners beïnvloeden. 

• IJzer en zink: kunnen de werking van medicijnen beïnvloeden, bijvoorbeeld bij chemotherapie of schildklierproblemen. 

• Kruidenpreparaten zoals sint-janskruid, ginseng, knoflookextract – en ook gember en valeriaan – geven vaker wisselwerkingen dan gewone vitamines. 
  
• Gember wordt vaak gebruikt bij misselijkheid of spijsverteringsklachten. Maar gember kan de bloedverdunnende werking van medicijnen zoals acenocoumarol, fenprocoumon en aspirine versterken. Ook kan het de werking van maagzuurremmers beïnvloeden. 
  
• Sint-janskruid helpt bij een somber gevoel. Maar deze plant kan de afbraak van medicijnen in de lever versnellen, waardoor middelen zoals de anticonceptiepil, antidepressiva, antivirale middelen of chemotherapie minder goed werken. 
  
• Valeriaan wordt gebruikt bij slaapproblemen of spanning. Valeriaan kan de werking van rustgevende medicijnen versterken, zoals slaapmiddelen, pijnstillers of kalmeringsmiddelen. Ook alcohol werkt dan sterker. 

Gebruik je een van deze kruiden naast medicijnen? Overleg dan altijd met je arts of apotheker. 

Wat kun je zelf doen? 

• Lees de bijsluiter van je medicijnen. Daarin staat vaak of er een wisselwerking is met vitamines of supplementen. 

• Gebruik supplementen bewust. Houd je aan de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid. 

• Laat je bloedwaarden controleren bij langdurig medicijngebruik. 

• Overleg altijd met je arts of apotheker als je supplementen of kruidenpreparaten gebruikt naast medicijnen. 

Bronnen 

• Schurgers LJ et al. Effect of vitamin K intake on the stability of oral anticoagulant treatment: dose response relationships in healthy subjects. Blood First Edition Paper, prepublished online July 1, 2004; DOI 10.1182/blood-2004-04-1525 Beschikbaar op: https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0006497120559338  

• Metformin-Induced Vitamin B12 Deficiency Presenting as a Peripheral Neuropathy Bell, David S.H. MD Southern Medical Journal: March 2010 – Volume 103 – Issue 3 – pp 265-267 Beschikbaar op: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/20134380/  

• Ahmed W., Khan N., Glueck C.J. et al. (2009). Low serum 25 (OH) vitamin D levels (<32 ng/mL) are associated with reversible myositis-myalgia in statin-treated patients. Transl. Res. 153: 11-16. Beschikbaar op: https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1931524408002727  

• Janssen S.P., Smulders Y.M., Gerdes V.E. et al. (2010). Spierklachten door statines: onderschat. Ned. Tijdschr. Geneeskd. 154: 1421-1425 Beschikbaar op: https://www.ntvg.nl/artikelen/spierklachten-door-statinen-onderschat  

• Tsai HH, Lin HW, Simon Pickard A, Tsai HY, Mahady GB. Evaluation of documented drug interactions and contraindications associated with herbs and dietary supplements: a systematic literature revie. Int J Clin Pract. 2012 Nov;66(11):1056-1078. Beschikbaar op: https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/j.1742-1241.2012.03008.x  

Links toevoegen naar: