Veel mensen zoeken naar ‘gewichtstoename door een vitamine B12-tekort’. Dat is begrijpelijk. Een tekort kan je namelijk flink uit balans brengen. Toch is er geen duidelijk bewijs dat een B12-tekort je invloed heeft op je gewicht. Het verband is vaker indirect. Dus via hoe je je voelt en wat je daardoor doet.
Wat gebeurt er in je lichaam bij een B12-tekort?
Vitamine B12 helpt je lichaam bij processen die te maken hebben met bloed en zenuwen. Als je te weinig B12 hebt, kun je klachten krijgen. Denk aan moeheid, minder energie, duizeligheid, tintelingen of moeite met concentreren. Niet iedereen heeft dezelfde klachten. En klachten kunnen ook andere oorzaken hebben.
Hoe kan een B12-tekort toch met gewichtstoename te maken hebben?
Als je vaak moe bent, ga je meestal minder bewegen. Je pakt sneller de fiets niet. Of je slaat sport over. Ook je dagritme kan veranderen. Je zit vaker binnen. En je kiest soms sneller voor makkelijk eten. Bijvoorbeeld omdat koken te veel energie kost. Sommige mensen snacken dan ook vaker. Op die manier kan een tekort meespelen bij gewichtstoename. Niet omdat B12 je lichaam “automatisch” laat aankomen, maar omdat je leefstijl ongemerkt verschuift.
Wat zien onderzoekers bij mensen met overgewicht?
In studies wordt een lage B12-waarde vaker gezien bij mensen met obesitas. Dat is gevonden bij kinderen en ook bij volwassenen met ernstig overgewicht. Er is ook onderzoek dat laat zien: hoe hoger de BMI, hoe lager de B12-status gemiddeld kan zijn. Dit is een verband. Het betekent niet dat een lage B12 de oorzaak is van overgewicht. Het kan ook andersom zijn. Of er spelen meerdere factoren tegelijk mee. Denk aan eetpatroon, keuzes in voeding, of een andere behoefte van het lichaam.
En hoe zit het na een maagverkleining of gastric bypass?
Na een bariatrische operatie kan je lichaam B12 minder goed opnemen. Dat komt doordat delen van de maag en darm anders gaan werken. Na zo’n operatie hebben mensen regelmatig een B12-tekort. Daarom krijgen veel mensen na zo’n ingreep een advies voor extra B12 en controles. Verandert je gewicht in die periode? Dat komt vooral door de operatie en je nieuwe eetpatroon. Niet doordat B12 zelf voor gewichtstoename zorgt.
Wanneer is het slim om B12 te laten checken?
Heb je klachten die passen bij een tekort, zoals langdurige moeheid of tintelingen? Of zit je in een groep met meer kans op een tekort, bijvoorbeeld na bariatrische chirurgie? Bespreek dit dan met je huisarts. Die kan beoordelen of bloedonderzoek nodig is.
