Vitamine A heb je nodig voor je ogen, je afweer en een gezonde huid. Een vitamine A-tekort kan nachtblindheid veroorzaken. Je hebt dan moeite met zien in het donker. Ook kun je sneller ziek worden of last krijgen van droge ogen of huidproblemen.
Vitamine A-tekort symptomen
Typische klachten zijn:
- Nachtblindheid (slecht zien bij weinig licht);
- Droge ogen;
- Droge huid;
- Dof haar;
- Minder weerstand en vaker infecties;
- Bloedarmoede;
- Verminderde vruchtbaarheid bij mannen en vrouwen;
- Bij kinderen: groeiproblemen;
- Bij ernstige tekorten: schade aan het hoornvlies of blindheid.
Oorzaken van vitamine A-tekort
Een tekort aan vitamine A ontstaat meestal door één of meerdere van de volgende oorzaken:
- Onvoldoende inname via voeding
Mensen die weinig vitamine A-rijke producten eten, zoals vlees, melk, eieren, lever, margarines met toegevoegde vitamine A of groenten met bètacaroteen, lopen een groter risico. Bijvoorbeeld veganisten of mensen die een vetarm dieet volgen.
- Opnameproblemen in de darmen
Als je darm- of leverproblemen hebt kan dat ervoor zorgen dat je lichaam vitamine A niet goed opneemt.
- Verhoogde behoefte
Baby’s, vooral te vroeg geboren baby’s, en mensen met bepaalde ziekten of infecties hebben soms meer vitamine A nodig dan normaal. Ook als je zwanger bent of borstvoeding geeft, is je vitamine A-behoefte verhoogd. Maar let op: te veel vitamine A kan voor zwangeren juist schadelijk zijn.
- Specifieke aandoeningen of ondervoeding
Ernstige ondervoeding en aandoeningen zoals hiv of tuberculose kunnen bijdragen aan een tekort. - Medicijngebruik
Sommige medicijnen, zoals afslankpillen die de vetopname verminderen, kunnen ook de opname van vetoplosbare vitamines, zoals vitamine A, verminderen.
Wie loopt extra risico op een Vitamine A-tekort?
Een tekort komt vaker voor bij:
- Mensen die weinig dierlijke producten of groenten met bètacaroteen (provitamine A) eten;
- Darmziekten, zoals coeliakie of de ziekte van Crohn;
- Leverproblemen, zoals levercirrose;
- Ouderen: zij moeten echter ook oppassen om niet te veel vitamine A te krijgen;
- Alcoholmisbruik of ernstige ondervoeding.
Normale bloedwaarde
De vitamine A-status wordt gemeten als retinol in het bloed. Een normale waarde ligt tussen 1 en 3 µmol/L. Een waarde onder de 0,7 µmol/L wijst op een tekort.
Wat kun je doen?
Je kunt vaker producten eten met vitamine A, zoals wortels, spinazie, eieren of lever. Ook olie of vet om in te bakken, bijvoorbeeld zonnebloemolie, olijfolie, roomboter of margarine waar vitamine A aan is toegevoegd leveren een belangrijke bijdrage. Bij een ernstig tekort kan een arts supplementen voorschrijven.
Check meer bronnen van vitamine A bij ‘Waar zit het in?‘
Hoe voorkom je een vitamine A-tekort?
Zorg dat je gevarieerd eet en gebruik dagelijks een product met vitamine A of waar vitamine A aan is toegevoegd. Veganisten en mensen die vitamine A minder goed opnemen in het lichaam lopen meer risico op een tekort.
Check jouw vitamine A-behoefte bij ‘Hoeveel heb je nodig?‘
Veelgestelde vragen over vitamine A-tekort
Hoe herken je een vitamine A-tekort?
Een tekort aan vitamine A ontstaat meestal geleidelijk. Je merkt het vaak als eerste aan slechter zien in het donker (nachtblindheid). Andere klachten, zoals droge ogen of een verminderde weerstand, kunnen pas later opvallen. Bij langdurige tekorten kunnen de klachten ernstiger worden, en uiteindelijk leiden tot blindheid.
Wat kun je doen bij een vitamine A-tekort?
Eet producten met vitamine A, zoals vlees, vis, eieren, leverworst of margarines waarin vitamine A is toegevoegd. Soms is een supplement nodig. Laat bij twijfel je bloedwaarde controleren.
Wie loopt risico op een vitamine A-tekort?
Vooral mensen met darm- of leverproblemen, veganisten, mensen met een eenzijdig voedingspatroon, zwangere vrouwen en te vroeg geboren baby’s. Zij nemen vitamine A minder goed op, krijgen er te weinig van binnen of hebben een hogere behoefte.
