Een paard dat hard werkt of het warm heeft, zweet flink. Met dat zweet verliest het niet alleen water, maar ook zouten: elektrolyten. Daarom vragen veel ruiters zich af of hun paard extra elektrolyten nodig heeft na een training, wedstrijd of lange rit in de trailer. Het korte antwoord: zout en vers water zijn de basis. Extra elektrolyten zijn vooral zinvol bij veel zweten, en alleen als je paard ook goed drinkt.
Elektrolyten voor je paard in het kort
- Elektrolyten zijn zouten zoals natrium, chloride en kalium. Ze regelen onder meer de vochtbalans en de werking van spieren en zenuwen.
- Gras en hooi bevatten weinig natrium. Elk paard heeft daarom dagelijks zout nodig.
- Een paard van 500 kilo heeft in rust minimaal zo’n 10 gram natrium per dag nodig. Dat zit in ongeveer 25 gram keukenzout.
- Extra elektrolyten zijn zinvol bij veel zweten: zwaar werk, hitte, lange ritten of transport.
- Geef elektrolyten altijd met vers, schoon water erbij. Geef ze nooit aan een uitgedroogd paard dat niet drinkt.
Wat zijn elektrolyten?
Elektrolyten zijn mineralen die in het lichaam een elektrische lading hebben. De belangrijkste voor je paard zijn natrium, chloride en kalium. Ze houden vocht op de goede plek in het lichaam en zijn nodig voor spieren en zenuwen.
Paarden koelen af door te zweten. Paardenzweet is ongeveer even zout als bloed, of zelfs iets zouter. Bij veel zweten verliest een paard dus flink wat zout. Een paard van 500 kilo kan bij zwaar werk 10 tot 15 liter zweet per uur kwijtraken.
Wanneer heeft een paard extra elektrolyten nodig?
Een paard dat in de wei staat of licht werk doet, heeft genoeg aan dagelijks zout, goed ruwvoer en water. Extra elektrolyten kunnen nuttig zijn als je paard veel en lang zweet. Denk aan:
- zware of lange trainingen, zoals eventing, endurance of een lange buitenrit;
- wedstrijden, zeker als die meerdere dagen duren;
- warm en benauwd weer;
- lang transport in een warme trailer of vrachtwagen.
Na de meeste trainingen is water genoeg. Elektrolyten “voor de zekerheid” geven heeft geen zin.
Waar zitten elektrolyten in?
Gras en hooi leveren veel kalium. Natrium en chloride zitten er maar weinig in. Krachtvoer en mineralenbrok bevatten wat zout, maar vaak niet genoeg voor een paard dat werkt.
Is een liksteen genoeg?
Een liksteen of likemmer met zout is een goed begin. Maar paarden likken er heel verschillend aan. In een onderzoek namen paarden in rust gemiddeld 53 gram zout per dag op uit een blok. Per paard liep dat uiteen van 9 tot 143 gram. Hetzelfde paard nam de ene dag 5 gram en de andere dag 200 gram. Wil je zeker weten dat je paard genoeg krijgt? Dan kun je ook afgewogen keukenzout door het voer doen. Bouw dat langzaam op, want niet elk paard vindt zout voer lekker.
Hoeveel zout en elektrolyten heeft een paard nodig?
Volgens de Amerikaanse National Research Council (NRC, 2007) heeft een paard in rust minimaal 0,02 gram natrium per kilo lichaamsgewicht per dag nodig. Voor een paard van 500 kilo is dat 10 gram natrium. Keukenzout bestaat voor ongeveer 40 procent uit natrium. Ongeveer 25 gram keukenzout per dag dekt dus de basisbehoefte.
Een paard dat werkt en zweet, heeft meer nodig. Hoeveel precies, hangt af van hoe lang en hoe hard het werkt, en van het weer. Bij flink zweten kan de behoefte aan natrium en chloride enkele keren hoger liggen dan in rust. Volg bij elektrolytenmengsels de gebruiksaanwijzing en overleg bij twijfel met je dierenarts.
Altijd vers water erbij
Water is voor een paard de belangrijkste voedingsstof. Een paard van rond de 500 kilo drinkt in rust al zo’n 25 tot 40 liter per dag. Bij hitte en werk kan dat veel meer zijn. Elektrolyten werken alleen als je paard daarna ook drinkt. Zout trekt namelijk water aan. Een geconcentreerde pasta bij een paard dat al uitgedroogd is en niet drinkt, kan vocht naar de darmen trekken. Dat maakt de uitdroging erger.
Doe je elektrolyten in het drinkwater? Zet dan altijd ook een emmer gewoon water neer. Sommige paarden drinken minder als het water anders smaakt. Op reis helpt het om water van thuis mee te nemen.
Zijn te veel elektrolyten schadelijk?
Een gezond paard dat genoeg drinkt, plast een teveel aan zout weer uit. Toch zijn er risico’s. Zonder water erbij kan veel zout de uitdroging verergeren. Herhaalde doses geconcentreerde pasta kunnen de mond en maag irriteren. Veel elektrolytenmengsels bevatten kalium. Heeft je paard de spierziekte HYPP, overleg dan eerst met je dierenarts.
Signalen van uitdroging: wanneer naar de dierenarts?
Let na inspanning of bij hitte op deze signalen:
- De huidplooitest: knijp een plooi huid op de hals en laat los. Duurt het langer dan 2 seconden voordat de huid weer glad is? Dan is je paard mogelijk uitgedroogd.
- Droog tandvlees. Gezond tandvlees voelt glad en vochtig aan.
- Druk je op het tandvlees, dan wordt het wit. Duurt het lang voordat het weer roze is? Neem dan contact op met je dierenarts.
- Een snelle ademhaling die na 10 tot 30 minuten rust niet zakt.
- Een sloom of suf paard, weinig eetlust, stille darmgeluiden of tekenen van koliek.
Bel bij deze signalen je dierenarts. Een paard dat ernstig uitgedroogd is, heeft vaak vocht via een sonde of infuus nodig. Elektrolyten in het voer of de pasta zijn dan geen oplossing. Gebruik je voor het eerst elektrolyten? Maak dan samen met je dierenarts een plan.
Veelgestelde vragen over elektrolyten voor je paard
Heeft mijn paard elektrolyten nodig in de zomer?
Niet altijd. Een paard dat in de wei staat of licht werkt, heeft genoeg aan dagelijks zout en vers water. Extra elektrolyten zijn vooral zinvol als je paard bij warm weer lang en veel zweet.
Is keukenzout genoeg voor mijn paard?
Voor een paard in rust of licht werk wel. Keukenzout levert natrium en chloride. Een paard dat veel zweet, verliest ook kalium. Gras en hooi leveren meestal genoeg kalium, maar bij zwaar werk kan een elektrolytenmengsel nuttig zijn.
Mag ik elektrolyten in het drinkwater doen?
Dat kan, maar zet altijd ook een emmer gewoon water neer. Sommige paarden drinken minder als het water anders smaakt. Houd in de gaten of je paard genoeg drinkt.
Moet ik elektrolyten geven voor transport?
Geef ze liever niet vlak voor een lange rit als je paard onderweg weinig kan drinken. Zorg vooral dat je paard goed gedronken heeft. Bied onderweg en na aankomst water aan. Na een lange, warme rit kunnen elektrolyten helpen, als je paard daarna drinkt.
Meer lezen over supplementen voor dieren? Kijk in de dierensectie.
Bronnen
- National Research Council. Nutrient Requirements of Horses, 6th revised edition. National Academies Press, 2007 (geciteerd via secundaire bronnen).
- Kentucky Equine Research. Macrominerals: sodium, potassium and chloride. Kentucky Equine Research, z.j.
- McCutcheon LJ, Geor RJ. Sweating: fluid and ion losses and replacement. Veterinary Clinics of North America: Equine Practice, 1998.
- Center for Equine Health. Heat advisory for horses. UC Davis School of Veterinary Medicine, z.j.
- Ivey JL. Water: the most essential nutrient (Equine Welfare Series SP 794). University of Tennessee Extension, 2017.
- Thal D (dierenarts). Electrolytes: pastes and powders. Horseside Vet Guide, z.j.




