We eten in Nederland steeds minder brood. Veel mensen kiezen voor alternatieven zoals havermout, salades of yoghurt met muesli. Maar minder brood betekent ook minder jodium. En juist jodium is onmisbaar voor je gezondheid. Brood is namelijk de belangrijkste bron van jodium in ons voedingspatroon – maar dan moet het brood wel met bakkerszout zijn gebakken.
Wat is bakkerszout?
Bakkerszout is keukenzout waaraan extra jodium is toegevoegd. Op advies van de Gezondheidsraad mogen bakkers dit verrijkte zout gebruiken in brood. Het gebruik is niet verplicht, maar wel sterk aanbevolen. Zo helpt bakkerszout om jodiumtekorten te voorkomen. Bakkerszout mag ook gebruikt worden in andere producten, zoals koekjes, cake of crackers, maar dat gebeurt minder vaak.
Let op: niet al het brood bevat bakkerszout. Biologisch brood wordt meestal gebakken met gewoon zout zonder jodium. En ook zelfgebakken brood, bijvoorbeeld met een kant-en-klare mix, bevat alleen jodium als dat er specifiek aan is toegevoegd. Check daarom altijd het etiket.
Waarom is jodium zo belangrijk?
Jodium is nodig voor de aanmaak van schildklierhormonen. Deze hormonen regelen onder andere je groei, energiegebruik en stofwisseling. Ook je zenuwstelsel heeft jodium nodig om goed te werken. Voor zwangere vrouwen is voldoende jodium extra belangrijk. De schildklierhormonen spelen een grote rol bij de ontwikkeling van de hersenen van het ongeboren kind.
Wat gebeurt er bij een tekort aan jodium?
De meeste mensen in Nederland krijgen genoeg jodium binnen via hun voeding. Dat komt vooral door het gebruik van bakkerszout in brood. In je schildklier zit een voorraad jodium die meestal lang meegaat. Daarom merk je een tekort vaak pas na een paar jaar.
Toch loop je risico op een jodiumtekort als je weinig of geen brood eet, of brood zonder gejodeerd zout – zoals veel biologisch brood of zelfgebakken brood zonder toegevoegd jodium.
Bij een tekort werkt je schildklier trager en kan gaan opzwellen. Dit wordt struma of krop genoemd. Klachten bij een trage schildklier zijn onder andere: aankomen in gewicht, het vaak koud hebben, traagheid en verstopping. Bij kinderen kan een tekort leiden tot een groeiachterstand en moeite met leren. In ernstige gevallen kan een tekort zelfs leiden tot dwerggroei (cretinisme).
Waar zit jodium in?
Naast brood met bakkerszout vind je jodium in:
- Zeevis, zoals kabeljauw of schelvis
- Melk en melkproducten, zoals melk, yoghurt en kaas
- Eieren
- Vlees
- Groenten, afhankelijk van de grond waarin ze groeien
In zeezout zit van nature nauwelijks jodium. Wil je zeker weten of een product jodium bevat? Kijk dan op het etiket. Daar staat vermeld of er jodium is toegevoegd.
Check ook de pagina ‘Waar zit het in?’ voor meer bronnen van jodium.
Hoeveel jodium heb je per dag nodig?
Volwassenen hebben ongeveer 150 microgram jodium per dag nodig. Dat komt neer op:
- 6 sneetjes volkorenbrood met bakkerszout
- of 4 boterhammen, 2 glazen melk en een portie vlees of vis
- of een supplement met jodium (als je weinig of geen brood eet)
Voor kinderen, zwangere vrouwen en vrouwen die borstvoeding geven gelden aangepaste hoeveelheden. Een volledig overzicht vind je op de pagina ‘Hoeveel heb ik nodig?’
Houd je jodiuminname op peil
Eet je weinig brood of kies je vaak voor biologisch of zelfgebakken brood? Let dan extra goed op je jodiuminname. Kies voor producten met toegevoegd jodium of overleg met een arts of een supplement nodig is. Zo voorkom je ongemerkt een tekort – en houd je je schildklier en energie in balans.
Bron
- Gezondheidsraad. Naar behoud van een optimale jodiuminname. Den Haag: Gezondheidsraad. 2008. Beschikbaar via: https://www.gezondheidsraad.nl/documenten/adviezen/2008/09/30/naar-behoud-van-een-optimale-jodiuminname
