Zie je oranje vlekken op je huid of hebben je handen een oranje gloed? Dan vraag je je misschien af of je een vitaminetekort hebt. Oranje huidverkleuring is geen kenmerkend teken van een tekort. Soms heeft het juist te maken met veel bètacaroteen: een kleurstof uit bijvoorbeeld wortels. Hoe zit dat precies en wat kun je doen?
Kunnen oranje vlekken wijzen op een vitaminetekort?
Oranje vlekken zijn op zichzelf geen aanwijzing dat je extra vitamines nodig hebt. Een bekende voedingsgerelateerde oorzaak van een oranje huid is een ophoping van bètacaroteen. Deze verkleuring heet carotenodermie. Er zit dan meer van deze kleurstof in je huid. Dat is iets anders dan een vitaminetekort.
Aan de kleur van je huid alleen kun je niet zien wat de oorzaak is. Ga daarom niet op eigen initiatief extra vitamines slikken om de vlekken te behandelen.
Hoe kan bètacaroteen je huid oranje kleuren?
Bètacaroteen is een natuurlijke kleurstof. Je lichaam kan deze stof omzetten in vitamine A. Daarom heet bètacaroteen ook wel provitamine A. Het zit onder andere in wortels, pompoen, zoete aardappel, spinazie en boerenkool. Ook sommige supplementen bevatten bètacaroteen.
Krijg je langere tijd veel bètacaroteen binnen, dan kan je huid geel-oranje kleuren. Denk bijvoorbeeld aan dagelijks grote hoeveelheden wortelsap. Kinderen kunnen deze verkleuring ook krijgen wanneer ze veel wortel- of pompoenpuree eten. Een gewone portie wortels is geen reden om je zorgen te maken. Het gaat vooral om grote hoeveelheden en weinig afwisseling.
Waarom zie je vooral oranje handen en voeten?
De verkleuring valt vaak het meest op aan je handpalmen en voetzolen. De buitenste huidlaag is daar dikker, waardoor de kleurstof beter zichtbaar is. Ook rond de neus kan een geel-oranje tint ontstaan. De kleur is meestal egaal verdeeld en zit niet in losse vlekken.
Bij carotenodermie blijft het oogwit wit. Geel oogwit past daar niet bij en kan wijzen op geelzucht. Alleen dit verschil is niet voldoende om zelf de oorzaak vast te stellen.
Zijn oranje vlekken op je huid altijd het gevolg van voeding?
Nee. Zelfbruiner kan je huid bijvoorbeeld ook oranje kleuren. Daarnaast kunnen sommige aandoeningen, zoals een traag werkende schildklier, diabetes of een nier- of leveraandoening, de verwerking van bètacaroteen beïnvloeden. Een oranje huid betekent dus niet automatisch dat je te veel wortels eet.
Heb je losse vlekken, jeuk of schilfers? Schrijf die dan niet zomaar toe aan bètacaroteen. Laat aanhoudende of veranderende huidvlekken beoordelen door je huisarts.
Wat kun je zelf doen bij een oranje huid?
Kijk eens naar wat je de afgelopen weken hebt gegeten en gedronken. Drink je dagelijks veel wortelsap of eet je steeds grote hoeveelheden van dezelfde groente? Breng dan meer afwisseling aan. Je hoeft groente en fruit niet helemaal weg te laten.
Controleer ook of je supplement bètacaroteen bevat. Overleg bij een vermoedelijk verband met je arts of apotheker. Komt de verkleuring door een hoge inname van bètacaroteen, dan trekt deze doorgaans geleidelijk weg als je minder binnenkrijgt. Dat kan weken tot maanden duren.
Helpen vitamines tegen oranje vlekken?
Extra vitamines zijn geen behandeling voor een onverklaarde oranje huid. Een supplement met bètacaroteen kan de verkleuring juist veroorzaken. Voor vitamine A bestaat bovendien geen algemeen suppletieadvies van de Gezondheidsraad. Meer slikken is dus niet vanzelfsprekend beter.
Rook je? Wees dan extra voorzichtig met supplementen die bètacaroteen bevatten. In grote studies hadden rokers die hoge doseringen bètacaroteen slikten een hoger risico op longkanker. Bètacaroteen uit groente en fruit geeft dat risico niet.
Wanneer neem je contact op met de huisarts?
Neem contact op met je huisarts als de verkleuring aanhoudt, toeneemt of geen duidelijke verklaring heeft.
Bel je huisarts als ook je oogwit geel wordt, of als je donkere urine, opvallend lichte ontlasting of buikpijn krijgt. Dit kan passen bij geelzucht en moet worden onderzocht. Wacht dan niet af of een verandering in je voeding helpt.
Krijg jij genoeg vitamines en mineralen binnen?
Doe de gratis Vitaminetest van het Vitamine Informatiebureau. In ongeveer drie minuten zie je welke vitamines en mineralen bij jouw voeding, leeftijd en situatie als eerste aandacht verdienen. Onafhankelijk en zonder productadvies.
Doe de gratis Vitaminetest →Bronnen
- Voedingscentrum. Vitamine A en bètacaroteen.
- Gezondheidsraad. Voedingsnormen en suppletieadviezen.
- Thuisarts.nl (NHG). Geelzucht en huidafwijkingen.
- Druesne-Pecollo N, e.a. Beta-carotene supplementation and cancer risk: a systematic review and metaanalysis of randomized controlled trials. Int J Cancer, 2010.
