Natrium helpt bij het regelen van je vochtbalans en bloeddruk. Ook is het belangrijk voor de werking van je spieren en zenuwen. Een tekort aan natrium in je bloed heet hyponatriëmie. Dit komt meestal niet door een tekort in voeding, maar door verlies van veel vocht met zout, zoals bij hevige diarree of braken.
Natriumtekort symptomen
Bij een licht tekort aan natrium merk je meestal geen symptomen. Bij een groter natriumtekort kun je deze klachten krijgen:
- Lusteloosheid of vermoeidheid;
- Misselijkheid en (bij een ernstig tekort) overgeven;
- Hoofdpijn en duizeligheid;
- Sufheid, verwardheid en concentratieproblemen;
- Slaapproblemen;
- Spierkrampen;
- Bij een ernstig tekort: epileptische aanvallen of bewustzijnsverlies.
Oorzaken van een natriumtekort
Een tekort aan natrium ontstaat meestal niet door een te lage zoutinname. In voeding zit namelijk al snel voldoende zout. Mogelijke oorzaken van een tekort zijn:
- Diarree of overgeven
Langdurige diarree of overgeven zorgt ervoor dat je lichaam veel vocht én natrium kwijtraakt. Als je dit niet goed aanvult, kan een tekort ontstaan. - Overmatig gebruik van plaspillen
Bepaalde plastabletten (diuretica) zorgen ervoor dat je meer vocht en zout verliest via de urine. - Te veel water drinken zonder zout aan te vullen
Als je veel water drinkt en daarbij geen zout binnenkrijgt, wordt het natrium in je bloed verdund. Dit kan voorkomen bij langdurige inspanning of hitte, zeker als je alleen water drinkt. Dit komt echter niet snel voor, ook niet als je veel zweet. - Een voeding met te weinig zout
Hoewel dit zelden voorkomt, kan een tekort in theorie ontstaan als je een zeer zoutarm dieet volgt.
Wie loopt extra risico op een natriumtekort?
Een tekort aan natrium komt vaker voor bij:
- Langdurige gebruik van plastabletten;
- Bepaalde psychiatrische aandoeningen, waarbij mensen extreem veel water drinken (psychogene polydipsie);
- Bepaalde ziekten, zoals hartfalen, levercirrose, nierinsufficiëntie of nefrotisch syndroom;
- Langdurige diarree of veel braken;
- Hormonale stoornissen (zoals het SIADH-syndroom);
- Ouderen;
- Duursporters die alleen water drinken (in plaats van isotone dranken);
- Patiënten in het ziekenhuis, vooral bij infuusbehandeling of hormonale aandoeningen.
Normale bloedwaarde
De hoeveelheid natrium in het bloed hoort te liggen tussen de 135 en 145 mmol/l. Bij hyponatriëmie is dit lager dan 135 mmol/l. Een waarde onder de 125 mmol/l wordt als ernstig beschouwd.
Wat kun je doen?
Bij een tekort aan natrium is het belangrijk om de oorzaak aan te pakken. Als je veel hebt overgegeven of last hebt van diarree, kun je uitdroging en zouttekort voorkomen door voldoende te drinken én ook zout aan te vullen. Dit kan met bouillon, zoute crackers of een speciale zoutoplossing zoals ORS (Oral Rehydration Salt). Dat is te koop bij de apotheek of drogist.
Gebruik nooit zomaar zouttabletten of keukenzout als medicijn. Overleg altijd eerst met een arts, zeker bij ernstige klachten.
Hoe voorkom je een natriumtekort?
Zorg dat je genoeg blijft drinken bij hitte, inspanning of ziekte. Bij veel vochtverlies door braken of diarree is het belangrijk om ook zout aan te vullen. Eet normaal en gevarieerd: in veel producten zit al zout. Een tekort aan natrium door voeding alleen komt eigenlijk niet voor.
Een overzicht van de natriumbehoefte tijdens alle levensfasen is te vinden bij ‘Hoeveel heb ik nodig’.
Veelgestelde vragen over natriumtekort
Hoe herken je een natriumtekort?
Je kunt je lusteloos voelen, misselijk zijn, hoofdpijn hebben of suf worden. In ernstige gevallen kun je epileptische aanvallen krijgen.
Is een zoutarm dieet gevaarlijk?
Niet voor gezonde mensen. Zelfs met minder zout krijg je vaak nog genoeg binnen, tenzij je veel vocht verliest.
Kan je een tekort krijgen als je veel zweet?
Niet snel, als je verder normaal eet. Alleen bij extreme inspanning of ziekte kan je extra zout nodig hebben.
Wanneer gebruik je ORS?
Bij veel braken of diarree om uitdroging en zouttekort te voorkomen. ORS is te koop bij de apotheek of drogist.
Wat is hyponatriëmie?
Dat is een medische term voor een tekort aan natrium in het bloed.
Wat is de normale waarde van natrium in het bloed?
Tussen 135 en 145 mmol/l. Lager dan 135 wijst op een tekort.
Waar zit natrium in?
In keukenzout, bouillon, kaas, vleeswaren, brood, kant-en-klaarproducten en veel snacks. Check de pagina ‘Waar zit het in’ voor meer voorbeelden.
