Er is steeds meer aandacht voor het verlagen van zout in ons eten. Supermarkten en fabrikanten nemen stappen, zoals minder zout in vleeswaren. Maar wat doet zout eigenlijk in je lichaam, en waarom is te veel ervan schadelijk voor je gezondheid? In dit artikel lees je hoeveel zout je echt nodig hebt, waar het in zit en hoe je eenvoudig kunt minderen.
Wat is zout en waar bestaat het uit?
Keukenzout – het zout dat we het vaakst gebruiken – bestaat uit de mineralen natrium en chloride. Natrium is belangrijk voor de vochthuishouding, het samentrekken van spieren en het doorgeven van zenuwprikkels. Samen met kalium helpt natrium ook bij het reguleren van de bloeddruk. Chloride (ook wel chloor genoemd) speelt samen met natrium en kalium een rol in de vochtbalans van het lichaam.
Hoeveel zout per dag heb je nodig?
Je lichaam heeft per dag maar ongeveer 1,5 gram keukenzout nodig om goed te functioneren. Het Voedingscentrum adviseert om niet meer dan 6 gram zout per dag te eten. Voor kinderen geldt een lagere grens, afhankelijk van de leeftijd. De gemiddelde Nederlander krijgt echter zo’n 9 gram zout per dag binnen – veel meer dan goed is. Onderzoek laat zien dat veel bewerkte producten nog steeds te zout zijn.
Wat zijn de risico’s van te veel zout?
Te veel zout – of eigenlijk: te veel natrium – is schadelijk voor je gezondheid. Het verhoogt de bloeddruk en kan hart- en vaatziekten veroorzaken. Dit risico geldt voor iedereen, maar in het bijzonder voor mensen met overgewicht en voor ouderen.
Het is een fabeltje dat we extra zout binnen moeten krijgen bij warm weer. Onze voeding bevat voldoende zout. Extra zout gebruiken is, zelfs wanneer het extreem warm is, niet nodig.
In welke producten zit veel zout?
Het meeste zout komt niet uit het zoutvaatje, maar uit bewerkte voedingsmiddelen. Denk aan:
- kant-en-klaarmaaltijden zoals pizza en soep uit blik
- vleeswaren en rookworst
- snacks zoals borrelnootjes
- zelfs zoete snacks en snoepjes bevatten vaak zout
Ongeveer 75% van de zoutinname komt uit industrieel bereide producten. Ongeveer 10% zit van nature in voedsel, en de overige 15% voegen we zelf toe tijdens het koken of aan tafel.
Zijn er alternatieven voor keukenzout?
Sommige mensen denken dat zeezout gezonder is dan gewoon keukenzout. Helaas: beide bestaan uit natriumchloride. Zoutmengsels met kalium kunnen een alternatief zijn. Kalium heeft een bloeddrukverlagend effect, maar deze mengsels smaken soms wat bitter. Producenten zijn bezig om het zoutgehalte in bewerkte producten te verminderen, maar dit is onvoldoende om de totale inname terug te dringen. Het is dus belangrijk om ook zelf op je zoutinname te letten.
Tips om minder zout te eten
- Kook zoveel mogelijk zelf met verse ingrediënten
- Gebruik kruiden en specerijen in plaats van zout
- Kies voor producten met een lager zoutgehalte (check het etiket)
- Wees zuinig met zoute snacks en kant-en-klaarproducten
- Zet het zoutvaatje minder vaak op tafel
Zo gebruik je minder zout
Zout is nodig, maar we eten er met z’n allen te veel van. Door bewuster te kiezen en vaker zelf te koken met verse ingrediënten, kun je je zoutinname flink verlagen. Zo werk je op een eenvoudige manier aan een gezonde bloeddruk en een gezond hart.
