Overgangsklachten

Geschreven door: Wouter Stap, tekstschrijver over voeding en gezondheid
Beoordeeld door: Suzan Tuinier, vitamine-expert en voedingskundige
Laatste update: 2 februari 2026

In het kort

De overgang is de periode van een paar jaar rondom je laatste menstruatie. In deze fase maakt je lichaam minder van het hormoon oestrogeen. Daardoor kan je menstruatie veranderen: vaker, minder vaak, langer of met meer bloedverlies. Veel vrouwen krijgen opvliegers en gaan meer zweten, ook ’s nachts. Ook kun je klachten krijgen van je vagina, zoals droogheid of jeuk. De overgang is normaal, maar klachten kunnen wel veel invloed hebben op je dagelijks leven.

Wanneer komt het voor?

De overgang kan beginnen tussen je 40e en 60e jaar. De laatste ongesteldheid is gemiddeld rond 51 jaar. Je merkt het vaak aan veranderingen in je cyclus en aan klachten zoals opvliegers of nachtelijk zweten. Ben je jonger dan 40 jaar en denk je dat je in de overgang bent? Neem dan contact op met je huisarts.

Wat kun je zelf doen?

Beweeg elke dag. Bijvoorbeeld wandelen, fietsen, zwemmen of dansen.

Zorg voor goede slaap. Ga op tijd naar bed en maak je slaapkamer rustig en koel.

Eet gezond en regelmatig. Kies vaak voor groente, fruit en volkorenbrood.

Heb je veel bloedverlies? Eet dan extra ijzerrijk, zoals rundvlees, bonen en groene groenten.

Neem de tijd bij seks. Zo kan je vagina beter vochtig worden en heb je minder snel pijn.

Neem contact op met je huisarts als klachten je leven beperken. Bijvoorbeeld bij veel last van opvliegers, heftig bloedverlies of bloedverlies na een jaar niet ongesteld zijn.

Supplementen bij overgangsklachten: wat is zinvol?

Eén supplement is altijd aanbevolen voor vrouwen boven de 50: vitamine D. Daarnaast is het goed om op je calciuminname te letten. Als je niet genoeg binnenkrijgt uit je voeding, kan een supplement een goede aanvulling zijn.

Veel mensen gebruiken kruidensupplementen bij overgangsklachten. Gebruik supplementen niet zomaar. Overleg bij voorkeur met je huisarts of apotheker, zeker als je medicijnen gebruikt.

Let ook op met vrij verkrijgbare middelen met kruiden of “natuurlijke hormonen”. Het is niet duidelijk of ze echt helpen, en ze kunnen bijwerkingen geven. Bij sommige kruidenmiddelen is er extra reden om voorzichtig te zijn.

Vitamine D

Wat is het?
Vitamine D helpt je lichaam om calcium goed op te nemen.

Waarom genoemd bij overgangsklachten?
In de jaren na de overgang worden je botten vaak zwakker. Je loopt een groter risico op osteoporose (botontkalking). Vitamine D is belangrijk om je botten sterk te houden.

Wat kun je doen?
Voor vrouwen boven de 50 is het aanbevolen om extra vitamine D te slikken. Neem elke dag een supplement met 10 microgram vitamine D.

Alternatief advies
Alternatieve experts bevelen soms hogere doseringen vitamine D aan, vaak 25 tot 75 microgram per dag.

Let op
Neem niet meer dan 100 microgram vitamine D per dag. Zeer hoge doseringen kunnen schade aan je nieren geven.

Calcium

Wat is het?
Calcium is een mineraal dat belangrijk is voor je botten.

Waarom genoemd bij overgangsklachten?
In en na de overgang worden je botten vaak zwakker. Het is belangrijk dat je genoeg calcium binnenkrijgt, om je botten sterk te houden en het risico op osteoporose te beperken.

Wat kun je doen?
Voor vrouwen van 51 t/m 69 jaar is de aanbevolen hoeveelheid 1100 mg calcium per dag. Kies voor calciumrijke voeding, zoals melk, yoghurt, kaas, bonen en groene groenten. Als het niet lukt om voldoende calcium binnen te krijgen uit je voeding (bijvoorbeeld als je veganistisch eet) kunnen supplementen een goede aanvulling zijn.

Alternatief advies
Sommige alternatieve experts adviseren om extra calcium te nemen, bijvoorbeeld 1000 mg per dag, om osteoporose te voorkomen.

Let op
Neem niet meer dan 2500 mg calcium per dag. Te veel calcium kan zorgen voor nierstenen. Gebruik je maagzuurremmers of andere medicijnen? Overleg dan met je arts of apotheker. In bepaalde maagzuurremmers zit namelijk ook calcium.

Fyto-oestrogenen (bijvoorbeeld soja-isoflavonen)

Wat is het?
Fyto-oestrogenen zijn stoffen uit planten die lijken op vrouwelijke hormonen. Je vindt ze vooral in sojabonen en producten van soja, zoals tofu, tempé en sojadrink. Ze worden ook wel isoflavonen genoemd.

Waarom genoemd bij overgangsklachten?
Bij sommige vrouwen kunnen fyto-oestrogenen zorgen voor iets minder opvliegers. Er is weinig bewijs dat ze ook helpen bij andere overgangsklachten.

Wat kun je doen?
Het is prima om wat vaker soja op het menu te zetten, zoals tofu, tempé, edamame en sojadrink of -yoghurt.

Alternatief advies
Sommige alternatieve experts adviseren supplementen met fyto-oestrogenen. Die worden binnen de reguliere geneeskunde afgeraden.

Let op
Supplementen met fyto-oestrogenen kunnen mogelijk bijwerkingen geven. Voorbeelden zijn bloedverlies uit de vagina, een verdikking van het slijmvlies in de baarmoeder en problemen met de bloedstolling.

Zilverkaars

Wat is het?
Zilverkaars is een kruidenmiddel dat vaak wordt verkocht bij overgangsklachten.

Waarom genoemd bij overgangsklachten?
Zilverkaars zit in veel supplementen bij overgangsklachten, maar er is weinig bewijs dat het werkt. Het geeft meestal geen duidelijk verschil in het aantal of de ernst van opvliegers of nachtelijk zweten.

Wat kun je doen?
Gebruik zilverkaars liever niet. Heb je veel last van klachten? Bespreek dan met je huisarts welke behandelingen wel passen.

Alternatief advies
Sommige alternatieve experts adviseren zilverkaars bij overgangsklachten zoals opvliegers, nachtzweten en stemmingswisselingen.

Let op
Zilverkaars kan bijwerkingen geven. Voorbeelden zijn pijnlijke of vergrote borsten, infecties, vaginaal bloedverlies of spotting, klachten aan spieren en gewrichten en maag- en darmklachten.

Rode klaver

Wat is het?
Rode klaver is een plant die wordt gebruikt in supplementen bij overgangsklachten.

Waarom genoemd bij overgangsklachten?
Rode klaver wordt genoemd omdat het fyto-oestrogenen bevat. Uit onderzoek blijkt dat het mogelijk kan helpen bij nachtelijk zweten.

Wat kun je doen?
Supplementen met rode klaver worden niet aanbevolen binnen de reguliere zorg.

Alternatief advies
Sommige mensen gebruiken rode klaver bij overgangsklachten, zoals opvliegers en nachtzweten. Alternatieve experts raden doseringen aan van 40 tot 80 mg per dag voor maximaal een jaar.

Let op
Wees voorzichtig met rode klaver. Er is weinig bekend over mogelijke nadelige effecten bij langdurig gebruik.

Salie

Wat is het?
Salie is een kruid. Je kunt het verwerken in gerechten of drinken als thee. Het wordt ook verkocht als salie-extract in capsules of tabletten bij overgangsklachten.

Waarom genoemd bij overgangsklachten?
Salie wordt vooral genoemd bij opvliegers. Het kan mogelijk helpen om minder vaak opvliegers te krijgen. Het is minder duidelijk of salie ook helpt tegen hoe heftig opvliegers zijn.

Wat kun je doen?
Salie kun je prima gebruiken in gerechten of als thee. Supplementen met salie worden in de reguliere zorg niet aanbevolen.

Alternatief advies
Sommige alternatieve experts adviseren salie bij overgangsklachten, vooral bij opvliegers.

Let op
Gebruik niet meer dan op het etiket staat. Stop als je klachten krijgt. Heb je vragen of gebruik je medicijnen? Overleg dan met je arts of apotheker.

Disclaimer

Deze informatie is bedoeld als algemene uitleg en vervangt geen persoonlijk medisch advies. Stop niet op eigen initiatief met medicijnen en gebruik supplementen niet als vervanging van een behandeling die je met je zorgverlener hebt afgesproken. Bespreek twijfel, bijwerkingen of klachten met je huisarts, apotheker of behandelaar.