Koper is een spoorelement. Je hebt er maar een klein beetje van nodig. Je haalt het uit je voeding. In dit artikel lees je waar koper goed voor is, waar het in zit en waarom je lichaam het nodig heeft.
Waar is koper goed voor?
Koper is belangrijk bij de vorming van collageen en elastine, stoffen die nodig zijn in je botten en bindweefsel. Ook zorgt koper ervoor dat ijzer wordt vastgelegd in hemoglobine. Daardoor speelt het een rol bij het transport van zuurstof in je bloed. Andere functies van koper zijn:
- Het vormen van pigment (melanine) in je huid en haar
- Het ondersteunen van je weerstand
- Een goede bloedstolling
- De energieproductie in je cellen
Waar zit koper in?
Koper komt voor in kleine hoeveelheden in verschillende voedingsmiddelen. Belangrijke bronnen zijn:
- Vis zoals makreel en haring
- Schaal- en schelpdieren zoals garnalen en mosselen
- Noten zoals cashewnoten en walnoten
- Zilvervliesrijst en volkorenbrood
- Groenten zoals spinazie, broccoli en boerenkool
- Fruit zoals bananen, peren en druiven
- Pure chocolade
Check de pagina ‘Waar zit het in’ voor meer bronnen van koper.
Hoeveel koper per dag heb je nodig?
De aanbevolen dagelijkse hoeveelheid (ADH) voor volwassenen is 0,9 milligram. Tijdens zwangerschap en borstvoeding is de behoefte iets hoger.
Een overzicht van de koperbehoefte tijdens alle levensfasen is te vinden bij ‘Hoeveel heb ik nodig’.
Symptomen van een kopertekort
Een tekort aan koper komt in Nederland waarschijnlijk niet voor. Een ernstig tekort kan verschillende klachten veroorzaken, zoals:
- Bloedarmoede
- Een verminderde weerstand
- Botontkalking (osteoporose)
- Een lichtere huid
- Vroegtijdig grijs worden
- Bij baby’s en kinderen: groeivertraging en botafwijkingen
Oorzaken van een kopertekort
Een kopertekort komt niet vaak voor bij mensen met een gezond en gevarieerd eetpatroon. Toch kan het ontstaan in bepaalde situaties, bijvoorbeeld als je lichaam koper niet goed opneemt of als je er langdurig te weinig van binnenkrijgt.
Risico’s op een tekort zijn groter bij:
- Te vroeg geboren baby’s
- Ondervoeding
- Mensen met coeliakie of chronische darmontstekingen
- Mensen die een maag- of darmoperatie hebben gehad
- Mensen die langdurig hoge doseringen ijzer, zink of vitamine C gebruiken
Lees hier verder voor meer informatie over een ‘kopertekort‘.
Kun je te veel koper binnenkrijgen?
Je krijgt niet snel te veel koper binnen uit je voeding. Een groot overschot aan koper kan je darmen en slijmvliezen irriteren. Klachten zijn misselijkheid, braken en diarree.
Een teveel aan koper komt vooral voor bij mensen met de ziekte van Wilson. Dit is een aangeboren stofwisselingsziekte, waarbij koper zich ophoopt in je bloed. Mensen met deze aandoening moeten een koperbeperkt dieet volgen.
De aanvaardbare bovengrens is voor volwassenen 5 milligram per dag.
Veelgestelde vragen over koper
Wat is de relatie tussen koper en zink?
Een hoge inname van zink kan de opname van koper remmen. Daarom wordt bij langdurige zinksuppletie vaak ook koper geadviseerd.
Zit er koper in kraanwater?
Ja, kleine hoeveelheden koper kunnen via leidingen in drinkwater terechtkomen. Bij een goede waterkwaliteit blijft dit ruim onder de veilige grens.
Zijn er supplementen met koper nodig?
Voor de meeste mensen is suppletie niet nodig. Gebruik supplementen alleen op advies van je arts, bijvoorbeeld bij een vastgesteld tekort of bij bepaalde chronische aandoeningen.
