Mineralen

Fosfor

Fosfor helpt je botten sterk te houden en energie vrij te maken uit voeding. Ontdek waar het in zit en waarom een teveel risico’s kan geven.

Fosfor is een mineraal dat van nature voorkomt in veel voedingsmiddelen. Net als calcium is het belangrijk voor sterke botten en tanden. Omdat het ruim aanwezig is in onze voeding, krijgen de meeste mensen er genoeg van binnen.

Waar is fosfor goed voor? 

 Fosfor heeft meerdere functies in het lichaam:

  • Het ondersteunt de opbouw en het behoud van sterke botten en tanden. 
  • Het helpt bij het vrijmaken van energie uit de voeding. 
  • Het speelt een rol bij het functioneren van cellen en de opbouw van DNA. 

Waar zit fosfor in? 

Fosfor komt voor in bijna alle voedingsmiddelen. Relatief veel fosfor zit in: 

  • Melk en melkproducten zoals kaas, yoghurt en melk 
  • Vis zoals zalm, makreel en haring 
  • Vlees zoals kipfilet, rundvlees en varkensvlees 
  • Volkorenbrood en andere volkoren graanproducten zoals havermout en zilvervliesrijst 

Daarnaast wordt het vaak toegevoegd aan bewerkte voedingsmiddelen in de vorm van fosfaatzouten. Die worden bijvoorbeeld gebruikt als conserveringsmiddel, smaakversterker of bindmiddel. Je vindt ze vooral in: 

  • Vleeswaren zoals ham en knakworst 
  • Smeltkaas 
  • Frisdrank (vooral cola) 
  • Kant-en-klare maaltijden 
  • Bakproducten zoals cake en koek 

Op het etiket herken je deze toevoegingen aan E-nummers zoals E338 t/m E341 of woorden met “fosfaat”.

Check de pagina ‘Waar zit het in’ voor meer informatie over fosforbronnen. 

Hoeveel fosfor per dag heb je nodig? 

Volwassenen hebben 550 milligram fosfor per dag nodig. Een overzicht van de fosforbehoefte tijdens alle levensfasen is te vinden bij ‘Hoeveel heb ik nodig’

Symptomen bij een fosfortekort 

Een tekort aan fosfor komt in Nederland vrijwel niet voor, omdat het mineraal in veel voedingsmiddelen aanwezig is. In uitzonderlijke gevallen kan een tekort leiden tot: 

  • Verminderde eetlust
  • Nierstenen
  • Bloedarmoede
  • Pijn in je spieren en botten
  • Verhoogde vatbaarheid voor infecties

Bij kinderen kan een tekort zorgen voor een afwijkende groei van de botten. 

Oorzaken van een fosfortekort 

Een tekort aan fosfor kan ontstaan bij ernstige ondervoeding, chronische diarree of bij mensen die langdurig maagzuurremmers (antacida of fosfaatbinders) gebruiken. Ook alcoholgebruik of juist het stoppen met alcohol kan een fosfortekort veroorzaken.

Kun je te veel fosfor binnenkrijgen? 

Je kunt te veel fosfor krijgen als je nieren minder goed werken. Daardoor plas je te weinig fosfor uit, waardoor fosfor ophoopt in je lichaam. Dit kan leiden tot een verhoogd risico op botontkalking (osteoporose). Dit komt vooral voor bij ouderen. Daarnaast kan een hoge fosforinname de opname van andere mineralen zoals calcium, magnesium en zink belemmeren. 

Er is geen maximale veilige hoeveelheid vastgesteld. Wel weten we dat voor volwassenen 3000 mg fosfor veilig is.

Veelgestelde vragen

Wordt fosfor toegevoegd aan voedingsmiddelen? 

Ja. Fosfor wordt vaak toegevoegd aan bewerkte producten, zoals vleeswaren en frisdrank. Dit gebeurt in de vorm van fosfaatzouten, die bijvoorbeeld als bindmiddel worden gebruikt.

Wat doet fosfor met je lichaam?

Fosfor helpt je lichaam om energie uit voeding te halen. Het is belangrijk voor sterke botten en tanden en ondersteunt de werking van cellen en het DNA.

Waar zit er veel fosfor in?

Fosfor zit in melk, yoghurt, kaas, vlees, vis, eieren en volkorenproducten zoals havermout en zilvervliesrijst. Ook bewerkte producten zoals frisdrank en vleeswaren bevatten vaak toegevoegd fosfaat.

Wat als je een tekort aan fosfor hebt?

Een tekort komt weinig voor, maar kan leiden tot spierpijn, vermoeidheid, bloedarmoede en een verminderde weerstand. Bij kinderen kan de botgroei verstoord raken.

Bronnen 

Meer over de schrijver

Foto van Suzan Tuinier

Suzan Tuinier

Suzan Tuinier is voedingskundige, vitamine-expert en eigenaar van Nutrimedia. Ze is al jarenlang hét gezicht van het Vitamine Informatiebureau en inhoudelijk eindverantwoordelijk voor de informatie op vitamine-info.nl.

Wist je dat

Fosfor uit frisdrank (zoals cola) minder goed benut wordt door je lichaam dan uit bijvoorbeeld melk of volkorenbrood?

Bekijk andere voedingsstoffen

Meer lezen?

Vitamine B6 ondersteunt je stofwisseling, hormonen en zenuwen. Ontdek waar het in zit, wat het doet en hoeveel vitamine B6...
Te veel zout binnenkrijgen gebeurt sneller dan je denkt. Ontdek waar natrium in zit, hoeveel je nodig hebt en hoe...
Chroom is een spoorelement dat je lichaam nodig heeft in kleine hoeveelheden. Lees waar het in zit, wat het doet...
Koper is een belangrijk mineraal voor je botten, haar en weerstand. Lees waar koper in zit en waarom je lichaam...